الهیات در نهج‌البلاغه صفحه 204

توحيد صفاتي و افعالي در نهج‌البلاغه

اشاره

جمله‌هايي در نهج‌البلاغه هست كه چون از آنها توحيد به مطلق معاني و معاني مطلق آن و نفي شرك به طور مطلق استفاده مي‌شود به اطلاق بر توحيد صفاتي و افعالي نيز دلالت دارند، مانند اين جمله: «و اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شريك له» [353] و مثل خطبه 175: «فاما الظلم الذي لا يغفر فالشرك بالله» [354] كه اين گونه جمله‌ها بر نفي شريك براي خدا به تمام معاني دلالت دارد. مع ذلك بخصوص نيز در موارد متعدد و به توحيد صفات تصريح فرموده است مانند اين جمله‌ها:

«اذ كل معط منتقص سواه». [355].

«له الاحاطه بكل شي‌ء». [356].

و مثل اين جمله‌ها از خطبه‌ي 109: «و لا يسبقك من طلبت و لا يفلتك من اخذت و لا ينقص سلطانك من عصاك و لا يزيد في ملكك من اطاعك و لا يرد امرك من سخط قضاءك و لا يستغني عنك من تولي عن امرك، كل سر عندك علانيه و كل غيب عندك شهاده، انت الابد فلا امد لك و انت المنتهي فلا محيص عنك و