الهیات در نهج‌البلاغه صفحه 29

البته اين كارها براي اين است كه مقالات برخي از جامدين و مجسمه و مخصوصا «محمد بن عبدالوهاب» را (كه سوابق مزدوري او براي انگلستان و پشتيبانهاي سياست انگليس از خودش و فرقه وهابي و نظام مشركانه سعودي برملا شده است) توجيه نمايند و آنچه را شرك نيست شرك جلوه دهند و به اسم توحيد، محو شعائر توحيد و آثار تاريخي و تاريخ اثري اسلام و جنايتها و ضربه‌هايي را كه وهابيها بر آثار جاودان اسلام زدند مشروع بشمارند؟!

معناي مطابقي اله و الوهيت

«اله» به معناي معبود نيست بلكه اسم جنس است براي مطلق خالق، صاحب، مالك، مطاع، رازق، محيي و مميت و سرانجام كسي كه داراي شوون غير محدود ربوبيت مطلق است بدون اينكه تعدد يا تفرد در آن مورد نظر باشد. به عبارت ديگر: مسماي اين كلمه ذات متصف به اين صفات عالي و كمالي است و جز به او، به هيچكس ديگر صحت اطلاق ندارد و منافاتي هم ندارد با اينكه «آلهه» جمع اين كلمه باشد چون گفتيم تعدد يا تفرد در مسماي «اله» ملاحظه نشده است چنانكه منافات ندارد با اينكه مشركين آن را به غير الله نيز اطلاق كنند چون آنان به زعم خود آنچه را كه «اله» مي‌خوانند از مصاديق مسماي «اله» مي‌دانند و قرآن مجيد هم كه آنها را رد مي‌كند، در تطبيق مفهوم بر مصداق رد مي‌فرمايد.

خلاصه، مفهوم مطابقي توحيد الوهيت، توحيد معبوديت و توحيد عبادت نيست بلكه از توحيد ربوبيت و خالقيت وسيعتر و شاملتر است و هر چند برخي از مشركين در اطلاق كلمه «اله» بر غير «اله» حق، نظرشان به بعضي صفات ذات يا فعل «اله» بوده باشد و به ساير صفات يا اصلا نظر نداشته يا ديگري را موصوف به آن دانسته باشند، مثل معتقدين به ارباب انواع و مثل ثنويه، اما هيچيك از اينها دليل بر اين نيست كه معناي مطابقي «اله»، معبود است و «لا اله الا الله» نفي معبود غير خدا و اثبات انحصار معبوديت به خداست، بلكه در اين وصف معبوديت نيز نظر بر اين است براي «اله» ثابت است و چون مشركين غير «اله» بحق را «اله»