الهیات در نهج‌البلاغه صفحه 322

يعني: «و اگر بودند پيمبران اهل نيرو و قوتي كه قصد تعرض به آن نشود و اهل عزتي كه مغلوب و مظلوم نگردند و ملك و سلطنتي كه به جانب آن گردنهاي مردمان كشيده شود و بسته شود به سوي آنها گره‌هاي راحله‌ها (كه مردم از راه دور به سوي آنها بشتابند) هر آينه اين آسانتر مي‌شد بر خلق در عبرت گرفتن از ايشان و دورتر از براي ايشان در استكبار و تكبر نمودن بر پيمبران و هر آينه ايمان مي‌آوردند از ترس و بيمي كه قاهر بر آنها باشد يا از رغبتي كه ميل‌كننده به انبيا باشد پس نيات مشترك بود (و مشوب به خوف و طمع) و كارها قسمت شده (و آلوده به ريا و سمعه) و لكن خداي سبحان اراده فرمود كه متابعت پيامبران او و تصديق كتابهاي او و فروتني براي ذات او و تمكين كردن براي فرمان او و گردن نهادن و تسليم بودن براي اطاعت او اموري باشند كه اختصاص به او داشته باشند و از غير او (و دواعي غير او) به هيچ گونه شائبه مشوب نگردد و هر چه بلا و آزمايش بزرگتر باشد ثواب و جزا زيادتر مي‌باشد».

و در حكمت 147 مي‌فرمايد: «اللهم بلي لا تخلو الارض من قائم لله بحجه اما ظاهرا مشهورا و اما خائفا مغمورا لئلا تبطل حجج الله و بيناته». [625].

از اين بيانات شريفه راجع به اوصاف انبيا و علل و اهداف بعث آنها و نصب و تعيين حجج مطالب مهمه‌اي استفاده مي‌شود كه از جمله آنها موارد ذيل است:

1- علت بعث انبيا احتياج بشر به هدايت و راهنما از جانب خداست و ديگر قطع عذر خلق و اينكه مردم را بر خدا حجتي نباشد بلكه حجت خدا بر خلق اتمام گردد.

2- هيچ عصر و زماني را خدا از وجود حجت نبي يا ولي و به عبارت ديگر: پيغمبر يا جانشين او خالي نمي‌گذارد تا حجتها و نشانيهاي خدا از ميان نرود و هميشه اعلام هدايت منصوب و خورشيدهاي نوربخش تابان در لمعان باشد.

3- پيغمبران همه پرورش يافتگان دامنهاي پاك و ودائع الهيه هستند كه