الهیات در نهج‌البلاغه صفحه 356

و الاغ يا كارخانه و خانه و جمادات ديگري كه داشته باشد ارزيابي مي‌نمايند و مي‌خواهند پيغمبران خدا از تيپ و گروه همان مترفين و خوشگذرانان و برخورداران باشند و لذا مي‌گفتند: «لولا نزل هذا القران علي رجل من القريتين عظيم» [664] آنان نمي‌توانستند عظمت محمد- صلي الله عليه و آله- و علي- عليه‌السلام- را در آن زندگي بسيار ساده و بي‌تجمل و آن زهد و تواضع درك كنند و عظمت را داشتن غلام و كنيز و اسب و استر مي‌دانستند لذا مي‌گفتند: «چرا قرآن مجيد بر مرد عظيمي از دو قريه اميه و عروه نازل نشده است؟».

از نظر آنها «محمد» از اسباب عظمت، هيچ چيز نداشت لباسش، غذايش، بسترش، خانه‌اش، مركبش، نشستنش، راه رفتنش همه مانع از عظمت ظاهري بود و همه نه فقط بيش از حد متوسط نبود بلكه به مراتب كمتر بود اما ابوجهل‌ها و ابوسفيانها آن چنان غرق در منجلاب تكبر و خودخواهي بودند كه نشستن با فقرا و همكلام شدن با آنها را ننگ خود مي‌دانستند. فكر جاهلي، آنها و ستمگران را با اعتبار مي‌شمرد فكر جاهلي موسي و هارون را كه بر در كاخ فرعون آمده‌اند حقير مي‌گرفت و به فرعون مصر كه بني‌اسرائيل را استعباد كرده بود محترم مي‌خواند محمد را كه گاه ماه بر او مي‌گذشت و از خانه‌اش براي طبخ طعام دود بلند نمي‌شد و مي‌گفت مي‌خواهم يك روز گرسنه باشم و يك روز سير و دعا مي‌كرد: «اللهم احيني مسكينا و امتني مسكينا و احشرني في زمره المساكين» [665] كم مي‌شمرد و طاغوتهاي جاهليت و پادشاهاني را كه محمد به آنها نامه‌ي دعوت نوشت و به اسلام مي‌خواند قدرتمند و مستحق احترام مي‌دانستند اما همه ديدند كه موسي چگونه تخت و تاج فرعون را بر باد داد و بساط استكبار او را برچيد و محمد- صلي الله عليه و آله- چگونه تمام آن گردنكشان را مطيع فرمان خدا كرد و آنها را افرادي كه تا ديروز از مجالستشان پرهيز مي‌كردند برابر نمود بلكه آن مستكبران را تحت رياست