الهیات در نهج‌البلاغه صفحه 70

دوره كتاب تاليف كنيد كه شايد تعداد آن به چهار صد جلد سر مي‌زند كه هر جلدي يكصد صفحه داشته باشد تازه اين حساب يكروز فعاليت بدن يك فرد است- تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل.

بهترين كتابي كه قصد و عنايت در آفرينش را بطور تفصيل روشن مي‌سازد كتاب «توحيد مفضل است» كه از حضرت صادق- عليه‌السلام- روايت شده است و آن را بايد از معجزات علمي آن حضرت شمرد. اين كتاب نفيس و بي عديل توسط جمعي از دانشمندان از جمله علامه مجلسي- قدس سره- به فارسي ترجمه گرديده، در عصر ما نيز بعضي از معاصرين آن را ترجمه كرده‌اند مطالعه اين كتاب توحيدي را به عموم توصيه مي‌نماييم.

چگونگي استدلال بر وجود خدا در نهج‌البلاغه

اشاره

آنچه تا اينجا بيان شد- هر چند مفصل و طولاني شد- براي موضوع بحث ادله‌ي وجود خدا در نهج‌البلاغه عنوان مقدمه دارد. اما در اصل موضوع در نهج‌البلاغه استدلال بر وجود خدا بطور مستقل كمتر مطرح شده است در بعضي از خطبه‌ها كساني را كه انكار مبداء مقدر و مدبر را مي‌نمايند توبيخ فرموده يا از كساني كه شك در وجود خدا مي‌نمايند با اينكه آفرينش و خلق خدا را مي‌بينند اظهار تعجب كرده است مثل: «فالويل لمن انكر المقدر و جحد المدبر». [76] يا: «و عجبت لمن شك في الله و هو يري خلق الله». [77].

و در مجموع خطبه‌ها و بياناتي كه در اين كتاب مقدس پيرامون الهيات است بيشتر تذكر اوصاف و افعال خدا و تصحيح عقيده‌ي آنانكه قائل به وجود خدا هستند و تنزيه خدا از نقايص و آنچه منافي با كمال است مورد عنايت امام- عليه‌السلام- قرار گرفته است و اين به دو جهت است: