بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه صفحه 125

ب) رفق و مدارا

اشاره

ب) رفق و مدارا

رفق و مدارا به معنای نرمی و سازش است.(1) به بیان دیگر، مهربانی نسبت به دیگران است. رأفت و رحمت، از اخلاق کریمه انسان است که از قلب پرعاطفه سرچشمه می گیرد. این نوع صفات، انسان را به هم یاری در مشکلات نیازمندان و هم نوعان برمی انگیزد.

روش مدارا، روشی رفتاری است و انسان باید در مقام عمل، بدان توجه داشته باشد. این روش نیز مبتنی بر حب ذات است.(2) ازاین رو، دامنه گسترده ای دارد و موارد زیادی را در برمی گیرد.

برخی از موارد رفق و مدارا به قرار زیر است:

یک _ رفق و مدارا با پدر و مادر

یک _ رفق و مدارا با پدر و مادر

در اسلام، پدر و مادر مقام والایی دارند؛ به گونه ای که خدای متعال در قرآن کریم، پس از سفارش به یکتاپرستی، بی درنگ، احسان به پدر و مادر را یادآور می شود و می فرماید: «وَ قَضی رَبُّکَ أَلاّ تَعْبُدُوا إِلاّ إِیّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْسانًا؛ پروردگار تو فرمان داده است که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید.» (اسراء: 23) همچنین خداوند متعال در آیه ای دیگر می فرماید: «اَنِ اشْکُرْ لی وَ لِوالِدیْکَ؛ برای من و برای پدر و مادرت شکر به جای آور». (لقمان: 14)(3)

با توجه به منزلت والای پدر و مادر، در رفتار با آنها باید توجه داشت و چنان رفتار نکنیم که سبب آزردگی آنها شود. باید با رفتارهای شایسته و

1- لغت نامه دهخدا، ج 7، ص 10727، ماده «رفق».
2- محمد احسانی، تربیت اسلامی، نشر تربیت اسلامی، 1379، چ 1، ص 292.
3- ریاض السالکین، ج 4، ص 43.