بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه صفحه 150

است که از کردارهای ناشایست خود شخص ساخته شده است.

دوم _ شرافت و عزت نفس

انسانی که خدا را عبادت می کند، خود را در برابر خدا، ضعیف احساس می کند، ولی این احساس کاستی، یک طرف سکه ارتباط خاضعانه با اوست. طرف دیگر آن، عزت، توانایی، افتخار و متانت است. رهایی از سردرگمی، مقاومت در برابر خواسته های شخصی و حفظ خود در برابر ستم و نافرمانی از نشانه های عبادت در حیات انسان است. حضرت امام سجاد علیه السلام در این زمینه می فرماید:

فَاِنَّ الشَّریفَ مَنْ شَرَّفَتهُ طاعَتُکَ، وَ العَزیزَ مَنْ اَعَزَّتْهُ عِبادَتُک.(1)

بزرگوار کسی است که فرمانبرداری تو او را شریف گردانیده و عزیز و گرامی کسی است که بندگی ات او را عزیز کرده است.

دو _ آسیب شناسی عبادت

حضرت امام سجاد علیه السلام در صحیفه سجادیه با سفارش به عبادت و برقراری رابطه با خدا، به آسیب شناسی این هدف تربیتی پرداخته است. در نگاه امام، «خودپسندی» یکی از آفت های عبادت است: «وَ عَبِّدْنی لَکَ وَ لا تُفْسِد عِبادَتی بِالْعُجْبِ؛ و مرا برای (بندگی) خود رام ساز و عبادتم را به خودپسندی (از درجه قبول) تباه مگردان».(2)

یکی دیگر از آفت های عبادت، «کاهلی و سستی» است. امام در این