بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه صفحه 199

می خواندم، اندوه و گرفتاری ام برطرف می شد.(1)

چهار _ الگوی بخشایش

چهار _ الگوی بخشایش

«عفو» از دیگر مفاهیم اخلاقی و تربیتی مورد تأکید در صحیفه سجادیه است. امام سجاد علیه السلامدر این زمینه می فرماید:

«وَ عَوِّضْنی مِن عَفْوی عَنْهُم عَفْوَکَ؛ و مرا از بخشایشم از ایشان، به عفوت عوض ده».(2)

«یا من عفوُهُ اَکْثَرُ مِنْ نَقِمتِهْ؛ ای آن که بخشایش او از کیفرش بیشتر است».(3)

«اَنتَ الَّذی عفْوُهُ اَعلی مِن عِقابِهِ؛ تو آنی که بخشایشش از کیفرش برتر است».(4)

«وَ عَفْوُکَ تَفَضُّلٌ و عُقُوبَتُکَ عَدْلٌ؛ عفو و گذشتت (از گناهان)، احسان و نیکی کردن (بدون علت) است و عقوبت و کیفرت، عدل و داد است».(5)

جلوه بخشایش در زندگی و گفتار امام سجاد علیه السلامنمایانگر اوج تقوا و وارستگی ایشان است. این صفت در زندگی او نمونه های بسیاری دارد. نقل شده است که علی بن اسماعیل، استاندار مدینه و از ستمگران زمان امام سجاد علیه السلامبود. در ستمگری او همین بس که امام فرمود: «دلم از دست علی بن اسماعیل خون است». پس از مدتی عبدالملک مروان

1- ترجمه ارشاد، ج 2، ص 144؛ کشف الغمه، ج 2، ص 273.
2- دعای 39.
3- دعای 12.
4- دعای 16.
5- دعای 45.