بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه صفحه 27

با توجه به اوضاع و شرایط حاکم بر عصر امام سجاد علیه السلام، آن حضرت با انتخاب روشی خاص در مقابل تهاجم دشمن، مبارزه غیرمستقیم خود را در قالب سلسله برنامه های ارشادی، فرهنگی و تربیتی آغاز کرد. ایشان بدون آنکه حساسیت حکومت را برانگیزد، فعالیت هایی را انجام داد که مهم ترین آنها به طور خلاصه، به قرار زیر است:

اول _ زنده نگه داشتن خاطره عاشورا

چون شهادت امام حسین علیه السلام و یارانش در افکار عمومی، مشروعیت حکومت اموی را زیر سؤال برده بود، دستگاه حاکم بسیار کوشید واقعه عاشورا را به عنوان شورشی علیه خلیفه رسول خدا صلی الله علیه و آله قلمداد کند. در این صورت، می توانست سرکوب کردن آن را حق و وظیفه خلیفه و دستگاه خلافت برشمارد. چون در این جهت ناکام ماند، کوشید آن را به گونه ای از ذهن جامعه بزداید. امام سجاد علیه السلام با گریه بر شهیدان و زنده نگه داشتن خاطره آنان، مبارزه ای عاطفی را علیه آنها برانگیخت. یادآوری همیشگی فاجعه کربلا، نمی گذاشت ظلم و جنایت حکومت اموی از خاطره ها فراموش شود.

امام هرگاه می خواست آب بیاشامد، تا چشمش به آب می افتاد، اشک از چشمانش سرازیر می شد. وقتی علت آن را می پرسیدند، می فرمود:

چگونه گریه نکنم، در حالی که (یزیدیان) آب را برای درندگان بیابان آزاد گذاشتند، ولی به روی پدرم بستند (و او را تشنه کشتند).(1)