بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه صفحه 36

باید به دو محور توجه کرد: سند و متن. این تنها اتقان سند نیست که گویای صحت حدیث است، بلکه بلندی معانی و عمق محتوای متن نیز می تواند دلیلی روشن بر استناد به امام معصوم باشد. برای روشن شدن مطلب، درباره سند و متن توضیح بیشتری می دهیم:

اول _ سند صحیفه

علمای امامیه در استفاضه و بلکه تواتر(1) سند صحیفه هم رأیند. علامه مجلسی می گوید: «بدان که سند صحیفه بسیار زیاد است، به گونه ای که ضبط، شمارش و احاطه بر آن دشوار است.»(2) به گفته وی، سندهای صحیفه به پنجاه و شش هزار عدد می رسد. البته ایشان تنها ششصد سند عالی را نقل کرده است.(3)

همچنین کتاب شناس بزرگ، حاج آقا بزرگ تهرانی می نویسد: «سند صحیفه قطعی است و جایی برای جدل و شک در آن نیست؛ زیرا تواتر آن در حد یقین (به صدور کتاب از امام سجاد علیه السلام) است».(4) بنابراین، سندهای فراوان و اجازه های گوناگونی که برای صحیفه نقل شده است،

1- خبر مستفیض: خبر واحدی که عدد راویانش از سه تن تجاوز کرده باشد؛ یعنی میان خبر واحد و تواتر است. خبر متواتر: خبری است که تعداد راویان آن به اندازه ای است که انسان مطمئن باشد که تعمد در کذب در کار نیست. نک: شهید زین الدین العاملی شهید ثانی، الدرایه، قم، منشورات مکتبه المفید، [بی تا] ص 12.
2- بحارالانوار، ج 105، ص 130.
3- همان، ج 104، ص 211.
4- حیات الامام السجاد، ج 1، ص 117. برگرفته از الذریعه.