- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- 1. طرح موضوع 5
- فصل اول: کلیات 5
- اشاره 5
- 2. اهداف پژوهش 7
- 3. ضرورت پژوهش 7
- 5. فرضیه های پژوهش 8
- 4. پرسش های پژوهش 8
- 6. پیشینه پژوهش 9
- اشاره 9
- الف) شرح ها 9
- یک _ جایگاه اخلاق در صحیفه سجادیه 10
- ب) پایان نامه ها 10
- دو _ تربیت اخلاقی در صحیفه سجادیه 10
- اشاره 10
- ج) مقاله ها و کتاب ها 11
- یک _ بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه 11
- سه _ معرفی کتاب ابعاد انسانی و اجتماعی در صحیفه سجادیه 11
- دو_ مبانی اخلاق در صحیفه سجادیه 11
- یک _ بستر شکل گیری دعاهای صحیفه سجادیه 12
- اشاره 12
- اشاره 12
- اشاره 12
- 7. بررسی مفاهیم کلی 12
- الف) معرفی صحیفه سجادیه 12
- اول _ شرایط اخلاقی دوران امام سجاد علیه السلام 13
- دوم _ شرایط اجتماعی و سیاسی دوران امام سجاد علیه السلام 15
- اشاره 18
- اول _ ارتباط انسان با خداوند و محتوای توحیدی 18
- دو _ مضامین دعاهای صحیفه سجادیه 18
- دوم _ ارتباط انسان با خود 19
- سوم _ ارتباط انسان با جامعه 19
- اشاره 20
- یک _ تعریف اصطلاحی اخلاق 20
- ب) تعریف واژه های اخلاق و اجتماع 20
- دو _ تعریف واژه اجتماع 21
- سه _ اخلاق اجتماعی 22
- 1. اخلاق زناشویی 24
- الف) حسن خلق 24
- اشاره 24
- اشاره 24
- اشاره 24
- فصل دوم: اخلاق خانوادگی 24
- یک _ مهربانی 25
- دو _ ایجاد آرامش 27
- سه _ نیکو سخن گفتن 28
- ب) همکاری 29
- چهار _ سازگاری و گذشت 29
- ج) خیرخواهی 30
- د) ایثارگری 31
- ه_) غیرتمندی 32
- وظایف رسانه ملی 33
- 2. اخلاق والدین نسبت به فرزندان 36
- اشاره 36
- الف) آموزش اخلاق و عقیده درست و مهارت های لازم 37
- ب) پرورش فرزندان پاک 39
- د) رعایت عدالت بین فرزندان 41
- ج) معرفی الگوهای صحیح 41
- اشاره 42
- وظایف رسانه ملی 42
- الف) مستقیم 42
- ب) غیرمستقیم 43
- اشاره 45
- 3. اخلاق فرزندان با پدر و مادر 45
- الف) نیکی به والدین 47
- اشاره 47
- یک _ کمک به والدین 47
- دو _ دعاگویی همیشگی 48
- ب) اطاعت از والدین 49
- سه _ آمرزش خواهی 49
- ج) محبت به والدین 52
- د) نرم خویی 53
- ه_) انتقام نگرفتن از والدین 54
- و) دوری از عاق والدین 55
- وظایف رسانه ملی 57
- اشاره 60
- 1. اخلاق اجتماعی در ارتباط با خویشاوندان 60
- اشاره 60
- اشاره 60
- فصل سوم: اخلاق اجتماعی 60
- صله رحم، نه قطع رحم 60
- الف) وبال در دنیا 61
- ب) بی ایمانی 61
- وظایف رسانه ملی 62
- الف) با چه کسی دوستی کنیم ؟ 63
- اشاره 63
- 2. اخلاق اجتماعی در ارتباط با دوستان و همسایگان 63
- ب) از دوستی با چه کسانی بپرهیزیم ؟ 65
- یک _ دشمنان پیامبر و اهل بیت علیهم السلام 65
- اشاره 65
- چهار _ خوش گذران 66
- سه _ گروه های منحرف 66
- دو _ بدعت گذاران 66
- پنج _ زشت سیرتان 67
- ج) نمود اخلاق با دوستان و همسایگان 68
- اشاره 68
- یک _ نرم خویی و یاری به ضعیفان 68
- دو _ رفع نیازها 69
- سه _ دعا کردن 70
- چهار _ هدایت آنان به راه درست 71
- شش _ رازپوشی 72
- پنج _ مشورت و خیرخواهی خالصانه 72
- هفت _ گمان نیکو بردن 72
- نه _ فروتنی با دوستان و همسایگان 73
- هشت _ حسد نداشتن 73
- ده _ کمک در انجام کارهای نیک 74
- یازده _ مساوات در برخورد 74
- اشاره 76
- سیزده _ عیادت بیماران 76
- دوازده _ دلجویی در سختی ها و مشکل ها 76
- دوم _ هدیه دادن به بیمار 77
- اول _ کوتاه بودن مدت عیادت 77
- پانزده _ جویا شدن از حال آنان 78
- چهارده _ استقبال 78
- وظایف رسانه ملی 79
- اشاره 81
- الف) سالمندان 81
- اشاره 81
- 3. اخلاق اجتماعی در برخورد با سالمندان و خردسالان 81
- یک _ دشمنی نکردن و موضع نگرفتن 82
- ب) خردسالان 83
- یک _ مهربانی کردن 83
- سه _ برخورد عاقلانه 83
- اشاره 83
- دو _ راه رفتن پشت سر ایشان 83
- دو _ احترام کردن 84
- وظایف رسانه ملی 85
- سه _ بخشش اشتباه ها 85
- 4. اخلاق اجتماعی در برخورد با مردم و نیازمندان 86
- اشاره 86
- الف) نیازمندی یا بی نیازی 86
- ب) بی نیازی از مردم 89
- ج) قناعت در زندگی 92
- د) قناعت در برابر آز 95
- ه_) بخشندگی، برابر بخل 97
- یک _ قرض الحسنه 99
- اشاره 99
- و) جلوه های سخاوتمندی 99
- دو _ ادای دین دیگران 101
- سه _ صدقه 101
- ز) آیا رفع نیاز مادی فقیران کافی است ؟ 103
- ه_) شناخت جایگاه صحیح سخاوت 105
- وظایف رسانه ملی 106
- زیرنویس ها 107
- فصل چهارم: اخلاق حکومتی 109
- اشاره 109
- 1. اخلاق حاکمان با مردم 110
- الف) شرح صدر 110
- اشاره 110
- ب) قاطعیت 111
- ج) مهربانی 112
- د) خیرخواهی خالصانه 113
- ه_) ایجاد وحدت در جامعه 114
- و) تواضع 115
- ز) دوری از خودپسندی 115
- ح) دوری از فخر و کبر 116
- ی) عدالت گستری در جامعه 117
- ط) چشم پوشی از خطای دیگران 117
- ل) شایسته سالاری 118
- ک) فریفته نشدن به وعده های باطل 118
- م) فقرستیزی 120
- اشاره 121
- الف) اطاعت پذیری 121
- 2. اخلاق مردم با حاکمان 121
- ب) یاری حاکمان 122
- ج) خیرخواهی خالصانه 124
- وظایف رسانه ملی 125
- کتاب نامه 126
مُحَمَّدٍ... إِمام ِ الرَّحْمَهِ؛ بار خدایا! درود فرست بر محمد9 که... پیشوای رحمت و مهربانی است».(1)
امام از خداوند می خواهد که وی را از رحمت و عطوفت الهی بهره مند سازد و به حاکمان برحق نیز سفارش می کند که این گونه باشند تا یکی از راه های رابطه با ولی ّ خدا به سوی مردم گشوده شود: «وَ هَبْ لَنا رَأَفَتَهُ وَ رَحْمَتَهُ وَ تَعَطُّفَهَ وَ تَحَنُّنَهُ؛ رحمت و مهربانی و عطوفت و شفقت او را به ما ببخش ».(2)
همچنین نرم خویی با مردم را از ویژگی های حاکم اسلامی می داند: «وَ أَلِنْ جانِبَهُ لِأَولیائِکَ ؛ و ولی ّ خود را برای دوستانت نرم (بردبار) گردان ».(3)
در اسلام، مدیر شایسته کسی است که هم قاطعیت داشته باشد و هم رحمت و رأفت و فقط کسی می تواند در عین قاطعیت، نرمش داشته باشد که از شرح صدر و ظرفیت فکری و روحی مناسبی برخوردار باشد.(4)
د) خیرخواهی خالصانه
د) خیرخواهی خالصانه
یکی از ویژگی های حاکم اسلامی، خیرخواهی خالصانه نسبت به مردم است که آراستگی به این اخلاق برای عموم مردم لازم است، ولی وجود این ویژگی در مورد حاکم اسلامی مهم تر است .
1- الصحیفه السجادیه، دعای 2، فراز 3.
2- الصحیفه السجادیه، دعای 47، فراز 63.
3- الصحیفه السجادیه، دعای 47، فراز 63.
4- اصول مدیریت از دیدگاه قرآن و حدیث، ص 124.