حدیث بندگی صفحه 212

رسول الله فرمود صلی الله علیه و آله وسلم : نِعَمِ وَزیرُ الاِیمانِ العِلمُ وَ نعمَ وَ زِیرُ العِلمِ اَلحِلمُ وَ نِعمَ وَزِیرُ الحِلمِ الرِّفقُ وَ نِعمَ وَزیرُ الرِّفقِ الِّلینِ (1)

علم چه خوب یاوری است برای ایمان و حلم چه خوب یاوری است برای علم و حلم چه خوب یاری است برای مدارا و مدارا چه خوب یاوری است برای ملایمت

علامه مجلسی رحمه الله علیه پس از نقل حدیث فوق توضیح میدهد که حلم و مدارا و ملایمت گرچه از نظر معنی به هم نزدیک هستند ولکن با هم متفاوتند حلم عبارت است از ترک مکافات از کسی که به ما بدی روا داشته و سکوت در برابر کسی که نسبت به ما سفاهت و نادانی کرده است رفق و مدارا یعنی لطف و شفقت و محبت به بندگان خدا که نتیجه اش آن است که بندگان خدا درباره شما نادانی نمی کنند و بیشتر مردم نسبت به شما کار خلاف انجام نمی دهند ملایمت یعنی ترک خشونت و غلظت و ضرر زدن به خلق.

همان بزرگوار می فرمود وَ الّذِی نَفسِی بَیَدِهِ ما جُمِعَ شَییٌ اِلی شَییٍ اَفضَلُ مِن حِلمٍ اِلی عِلمٍ (2)

سوگندبه آن خدایی که جانم در اختیار اوست هیچ چیز با هم اجتماع نمی کنند که برتر از اجتماع حلم با علم باشند.

امام حسن عسکری علیه السلام فرمود: زنی خدمت حضرت فاطمه علیهما السلام شرفیاب شد و گفت مادر ناتوانی دارم که در امر نمازش به مسئله مشکلی برخورد کرده و مرا خدمت شما فرستاده است که سوال کنم و پرسشی نمود حضرت فاطمه علیها السلام جواب آن سوال را داد آن زن برای دومین بار مسئله دیگری را پرسید حضرت زهرا علیها السلام جوابش را داد بعد از آن مسئله سوم را پرسید و همچنین تا ده مسئله شد. آنگاه آن زن از کثرت سوال خجالت کشید و عرض کرد لا اَشُقُّ عَلَیکَ یا اِبنَهَ رَسُولِ اللهِ قالَت فاطِمَهُ: هاتی و سَلی عَمّا بَدالَکَ ای دختر رسول خدا دیگر مزاحم نمی شوم خسته شدید فاطمه علیها السلام فرمود: