حدیث بندگی صفحه 270

بدین سان ستمگران را به سزای اعمالی که می کنند بر یکدیگر مسلط می کنیم. امام باقر علیه السلام در ذیل این آیه می فرماید:

مَا انتَصَرَ اللهُ مِن ظالِمٍ اِلاّ بِظالِمٍ وَ ذلِکَ قَولُهٌ عَزَوَجَلَّ وَ کَذلِکَ نُوَلّیِ بَعضَ الظّالِمینَ بَعضًا (1)

خداوند هیچ گاه از ستمگر انتقام نگرفت مگر به وسیله ستمگری دیگر و این سخن خدای عزوجل است که و بدین سان ستمگران را به سزای اعمالی که می کنند بر یکدیگر مسلط می کنیم از موضوع جنگ و جهاد و نصرت الهی که بگذریم پیروزی مهم تر بر هواهای نفسانی است که تعبیر به جهاد اکبر شده است.

موسی بن جعفر علیه السلام می فرمود: پس از خاتمه یکی از جنگ ها مسلمین رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم سربازان مسلمان را مخاطب قرار داد و فرمود:

مَرحَبًا بِقَومٍ قَضُو الجَهادَ الاَصغَرِ وَ بَقِیَ عَلَیهِمُ الجَهادُ الاَکبَرِ قَیلَ یا رَسُولَ اللهِ وَ ما الجِهادُ الاَکبَرِ؟ قالَ جِهادُ النَّفسِ (2)

خوشا به حال مردمی که جهاد کوچک را پشت سر گذاشته و جهاد بزرگ برایشان باقی مانده عرض کردند ای رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم جهاد بزرگ کدام است؟ حضرت فرمود جهاد با نفس

ای شهان کشتیم ما خصم برون***ماند خصمی زو بتر در اندرون

کشتن این کار عقل و هوش نیست***شیر باطن سخره خرگوش نیست

دوزخست این نفس و دوزخ اژدهاست***کو بدریا ها نگرد کم و کاست

هفت دریا را در آشامد هنوز***کم نگردد سوزش آن خلق سوز

عالمی را لقمه کرد و درکشید ***معده اش نعره زنان هل من مزید

قَد رَجَعنا مِن جِهادِ الاَصغریم *** با نبی اندر جهاد اکبریم.

قدرتی خواهم ز حق دریا شکاف***تا به سوزن بر کنم این کوه قاف

سهل شیری دان که صفها بشکند***شیر آنرا دان که خود را بشکند