- آب و باران 12
- آبادانی 17
- آبرو 20
- آداب و معاشرت 26
- آرامش 34
- آزادگی 41
- آزار 45
- آزمایش 49
- امتحان آدم 50
- امتحان سلیمان 51
- امتحان ابراهیم 51
- آفت ها 55
- آفرینش 58
- آگاهی 61
- آمرزش 66
- اجتماع 77
- اَجَل 79
- احسان 81
- ارزشها 95
- ازدواج 98
- اسراف 105
- اسلام 108
- اصلاح و اصلاحات 116
- اعتقادات 123
- اعمال 128
- افسوس 131
- اقتصاد 135
- امر به معروف و نهی از منکر 138
- امنیت 141
- اموال 145
- انبیا 149
- انتقاد 155
- انتقام 158
- انحراف 161
- اندیشه 171
- ایمان 182
- باد 187
- باطن 193
- بدبینی 200
- بدعت 203
- برادری 207
- بردباری 211
- برزخ 214
- بزرگواری 222
- پاداش 256
- پرهیزکاری و تقوا 265
- پیمان 271
- تبلیغ 274
- تربیت 276
- تواضع 294
- ثروت 316
- جاودانگی 322
- جهل و نادانی 325
- چشم 344
- حاجات 348
- حج 352
- خانواده 386
- خرافات 389
- خشم 394
- خشیت 396
- خصومت و دشمنی 399
- خلوت با خدا 401
- خودسازی 404
- خویشاوندان 409
- خیانت 413
- خیر و نیکی 415
- دعا ونیایش 419
- دنیا 426
- دین و دینداری 432
- ذکر 438
- رازداری 441
- راستگویی و صدق 444
- راهنمایی و هدایت 451
- رزق و روزی 459
- رستگاران 462
- رضا و خوشنودی 466
- روح 469
- روز 470
- اشاره 470
- روزه 473
- رهبانیت 476
- زبان 482
- زمین 484
- زندگی 489
- زورگویی 493
- زهد و زاهد 496
- سجده 499
- سخاوت 503
- سخن چینی 507
- سربازان 510
- سستی و تنبلی 513
- سفر 516
- سلامتی 521
- شب 530
- شبهه 533
- شتاب زدگی 537
- شفاعت 551
- شکایت 559
- شوق 571
- صالحان 581
- ضعیف و ضعیفان 590
- طاغوت 598
- ظلم و ظالم 608
- عدل و عدالت 611
- عرفان و عارف 614
- عقل و عاقل 620
- عمل و عامل 627
- عبادت 630
- عترت و اهلبیت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم 633
- عجب 637
- عذاب 640
- عفت و پاکدامنی 643
- غفلت 653
- فرشتگان 659
- قرآن 671
- کار و کوشش 691
- گرفتاری 709
- لجاجت 719
- لقمه 722
- محاسبه 727
- نعمت ها 753
- نفاق 757
- نماز 765
- نور 769
- والدین 773
- وصیت 777
- وقار 780
- ولایت 783
- هلاکت 787
- همسایه 790
- همنشین 793
- یقین 799
انبیا و اولیا و ائمه طاهرین علیهم السلام مقتول جهل آدمهای نادان و بی فهم شدند همان حضرت فرمود: اَلجَهلُ مُمیِتُ الاَحیاءِ وَ مُخَلِّدُ الشَّقاءِ (1)
نادانی مایه مرگ زندگان و جاودانی بدبختی است.
دوزخ در انتظار آدم های نفهم و نادان است همان بزرگوار فرمود: اَلجَهلُ یُفسِدُ المَعادَ (2) نادانی آخرت را تباه می کند.
همان عزیز و بزرگوار در نهایت تواضع و خضوع در واقع زبان حال ما را می گوید
اَنَا الجاهِلُ عَصیَتُکَ بِجَهلِی وَ اَرتَکَبتُ الذُنُوبَ بِجَهلِی وَ اَلهَتنِی الدُّنیا بِجَهلِی وَ سَهَوتُ عَن ذِکرِکَ بَجَهلِی وَ رَکَنتُ الدُّنیا بِجَهلی (3)
من نادانم به سبب نادانیم تو را نافرمانی کردم و به سبب نادانیم مرتکب گناهان شدم و به سبب نادانیم از یاد تو غافل گشتم و به سبب نادانیم به دنیا دل بستم.
نادانی عامل بسیاری از خلاف ها از کفر و الحاد است. امام باقر علیه السلام می فرمود: لَو اَنَّ العِبادَ اِذا جَهِلوُا وَقَفُوا لَم یَجحَدوا وَ لَم یَکفُروِا (4)
اگر بندگان آنگاه که نمی دانستند درنگ می کردند گرفتار انکار و کفر نمی شدند. آدم نادان و آنکه می خواهد در جهل مرکب بماند نه به کارهای خلاف خود آگاهی دارد ونه حاضر است نصیحت کسی را بپذیرد.
امیرالمومنین علیه السلام فرمود: اَلجاهِلُ لا یَعرِفُ تَقصِیرَهُ وَ لا یَقبَلُ مِنَ النَّصِیحِ لَهُ نادان به عیب و تقصیر خود آگاه نیست و نصیحت خیرخواه خود را هم نمی پذیرد معمولا آدم های نادان فریب هوی و هوس خویش را می خورند و جز به خواسته های دل و شهواتشان به چیز دیگری توجه ندارند و نشان بارز جهلشان آن است که یا در مسیر افراط و یا در راه تفریط گام برمیدارند خواهید گفت وظیفه ما در برابر آنهایی که نمی خواهند حقایق را
1- همان مدرک
2- همان مدرک
3- میزان الحکمه ج2ص868
4- محاسن ص 340