حدیث بندگی صفحه 400

دل مومن باصفاتر از آن است که دشمنی و کینه اهل ایمان را در آن نگه دارد.

امام صادق علیه السلام می فرمود:

اَلمُومِنُ یَحقِدُ مادامَ فِی مَجلِسِهِ فَاِذا قامَ ذَهَبَ عَنهُ الحِقدَ (1)

کینه به دل گرفتن مومن کوتاه است فقط تا وقتی که در مجلس حضور دارد وقتی برمیخیزد و محفل را ترک می کند دیگر کینه به دل ندارد.

انسان به طور طبیعی وقتی می شنود که شخصی غیبت او را کرده و یا به او تهمت زده و یا آبروی او را برده ناراحت می شود و در مقام دفاع از خود برمی آید در این هنگام اگر شخص خطاکار معذرت خواهی کندو از کرده خود پشیمان باشد باید حقد کینه او را در دل نگه نداشته و او را بخشید ولی اگر بر خطای خود اصرار دارد جای پی جویی و احقاق حق است و حتی تا سر حد اجرای حد باید برای فرد متهم پیش رفت.

حالا اگر کسی بگوید در صورت عذرخواهی چگونه دلم را از دشمنی خطاکار تخلیه کنم. و چیزی به دل نگیرم؟ راهش این است لحظه ای درباره جهان آخرت درنگ کند که من نیز دارای لغزش هایی هستم اگر امروز از خطای برادر و خواهر ایمانیم نگذرم فردای قیامت خداوند تبارک و تعالی نیز از لغزش هایم نخواهد گذشت و اصولا گذشت به تقوا نزدیک است.

وَ اِن تَعفُوا اَقرَبُ لِلتَّقوی (2)

اگر گذشت کنید به تقوا نزدیکتر است.

آنچه را که امام سجاد علیه السلام از خداوند درخواست فرمود زبان گویا برای مخاصمه با دشمن بود یعنی مومن در برابر خصم بدسرشت نباید کم بیاورد در احتجاجات و مناظرات و گفت و گوها قاطع و محکم بایستد تا جایی که شخص و یا اشخاص متخاصم محکوم شوند.

مومن هیچگاه نباید آغازگر مناظره و مخاصمه باشد مگر آنکه چاره ای جز آن نداشته باشد.