حدیث بندگی صفحه 416

احسان دو نوع است یکی احسان و نیکی به دیگری است و دومی کار نیک انجام دادن است که در این مورد گاه سودش فقط نصیب خود شخص می شود مثل انجام تکالیف واجب و امثال آن.

مولایمان علی علیه السلام می فرمود:

اَلنّاسُ اَبناءُ ما یُحسِنُونَ (1)

مردم فرزندان کارهای نیک خویشند یعنی به آنچه می دانند و از اعمال خوب انجام می دهند منسوب و شناخته می شوند.

قبل از هر چیز باید بدانیم که احسان و کار خیر برای فرد نیکوکار مفید و کارساز است.

إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِکُمْ (2)

اگر نیکی کنید به خود نیکی کرده اید.

مرتبه احسان از عدل بالاتر است عدل آنچه را حق طرف است به او داده می شود ولی احسان بیشتر از آنچه استحقاق دارد و حق اوست به او پرداخت میگردد اجرای عدالت واجب است ولی اجرای احسان مستحب.

خداوند برای محسنین و نیکوکاران ارج و احترام خاصی قایل است و با زبان محبت آنان را مخاطب قرار می دهد.

وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ(3)

کار نیک کنید زیرا که خداوند نیکوکاران را دوست می دارد.

إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِیبٌ مِنَ الْمُحْسِنِینَ (4)

به تحقیق رحمت خداوند به نیکو کاران نزدیک است.

اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحسِنینَ (5)

1- مفردات راغب ص119
2- اسراء 7
3- بقره 195
4- اعراف 56
5- عنکبوت 69