حدیث بندگی صفحه 417

خداوند با نیکوکاران است. امام سجاد علیه السلام در راز و نیاز خود با خداوند متعال شرط کمال یاد خدا انجام طاعات او طی طریق عشق و محبت خداوندی را در خیر و نیکی در دنیا و آخرت می داند بر همین اساس با الهام از قرآن شریف و کلام خدا در پایان همان دعا عرض می کند.

وَ آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَهً وَفِی الآخِرَهِ حَسَنَهً وَ قِنِی بِرَحمَتِکَ عَذابَ النّارِ

بار الها عطا کن به ما در دنیا نیکی و در آخرت نیز و به رحمت از عذاب دوزخ نگاهم دار.

به راستی که کامل ترین دعای قرآنی همین دعاست که اگر مستجاب شود اکثر موانع کمال و ترقی از سر راه مابرداشته خواهد شد.

رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَهً وَفِی الآخِرَهِ حَسَنَهً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ(1)

از امام صادق علیه السلام سوال شد منظور از رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَهً تا آخر آیه چیست؟ فرمود رِضوانَ اللهِ وَ الجَنَّهِ فِی الاخِرَهِ وَ السِّعَهِ فِی الرِّزقِ وَ حُسنُ الخُلقِ فِی الدُّنیا (2) رضوان و بهشت حسنه در آخرت است توسعه روزی و اخلاق نیکو حسنه در دنیا است حسنه در آخرت روشن است اما اخلاق نیکو منحصر نمی شود به خودش برخورد بودن و چهره گشاده داشتن بلکه شامل تمام صفات حمیده و ملکات اخلاقی انسان می شود که دایره بسیار وسیع و همه جانبه دارد.

از جمله موارد اخلاق نیکو خیررسانی به پدر و مادر که قرآن در پنج مورد سفارش می کند که وَ بِالوالِدَیهِ اِحساناً به پدر و مادرتان احسان کنید.

نیکی به اقوام و طبقات فامیل به هر شکل ممکن احسان به همسایه و دوستان دستگیری مستمندان و بینوایان و غیره البته اگر کسی طلب کار نیک باشد فراوان سر راه او قرار دارند فقط باید از خدا بخواهد توفیق انجم آنها را داشته باشد.

ارزش انسان به اندازه احسان و محبتی است که به مردم می کند و خیر و تعاون که نسبت به مردم دارد مومن هرگاه برادر ایمانی خود را غم آلوده دید باید در گره گشایی و رفع