حدیث بندگی صفحه 497

به زرق و برق دنیا بودن در دنیا و انجام اعمال خوب در آن را مقدمه پیوستن به جوار رحمت الهی و ورود به بهشت بیان می فرماید. پس زهد کسی است که ضمن داشتن نعمت های دنیا دلبسته به آنها نباشد و بلکه آن نعمت ها را خرج آخرت کند.

امیرالمومنین علی علیه السلام در بیان صفت زاهدان می فرمود:

کَانُوا قَوْماً مِنْ أَهْلِ الدُّنْیَا وَ لَیْسُوا مِنْ أَهْلِهَا فَکَانُوا فِیهَا کَمَنْ لَیْسَ مِنْهَا عَمِلُوا فِیهَا بِمَا یُبْصِرُونَ وَ بَادَرُوا فِیهَا مَا یَحْذَرُونَ تَقَلَّبُ أَبْدَانِهِمْ بَیْنَ ظَهْرَانَیْ أَهْلِ الْآخِرَهِ وَ یَرَوْنَ أَهْلَ الدُّنْیَا یُعَظِّمُونَ مَوْتَ أَجْسَادِهِمْ وَ هُمْ أَشَدُّ إِعْظَاماً لِمَوْتِ قُلُوبِ أَحْیَائِهِمْ(1)

گروهی از مردم دنیایند که دنیاپرست نمی باشند پس در دنیا زندگی می کنند اما آلودگی دنیاپرستان را ندارند در دنیا با آگاهی و بصیرت عمل می کنند و در ترک زشتی ها از همه پیشی می گیرند بدن هایشان به گونه ای در تلاش و حرکت است که گویا میان مردم آخرتند اهل دنیا رامی نگرند که مرگ بدن ها را بزرگ می شمارند اما آنها مرگ دل های زندگان را بزرگتر می دانند.

زهد و میل دو معنای مقابل هم هستند زهد یعنی بی میلی و میل یعنی رغبت و کشش البته زهد با بی میلی که بیمار نسبت به غذا دارد تفاوت دارد چون اشخاصی هستند که به غذا و میوه و خوراکی ها ونوشیدنی های بسیار خوشمزه بی میل اند نه به خاطر ترک دنیا بلکه به علت نارسایی های جسمانی زاهد در عین حالیکه از نعمت های متنوع دنیا تنفر ندارد اما دل به آنها نبسته و دلبستگی ندارد.

امیرالمومنین علی علیه السلام فرمود:

ازْهَدْ فِی الدُّنْیَا یُبَصِّرْکَ اللَّهُ عَوْرَاتِهَا وَ لَا تَغْفُلْ فَلَسْتَ بِمَغْفُولٍ عَنْکَ (2)

در دنیا بی رغبت باش تا خدا تو را به زشتی های آن بینا سازد و بی خبر مباش که از تو غافل نیستند.