- آب و باران 12
- آبادانی 17
- آبرو 20
- آداب و معاشرت 26
- آرامش 34
- آزادگی 41
- آزار 45
- آزمایش 49
- امتحان آدم 50
- امتحان سلیمان 51
- امتحان ابراهیم 51
- آفت ها 55
- آفرینش 58
- آگاهی 61
- آمرزش 66
- اجتماع 77
- اَجَل 79
- احسان 81
- ارزشها 95
- ازدواج 98
- اسراف 105
- اسلام 108
- اصلاح و اصلاحات 116
- اعتقادات 123
- اعمال 128
- افسوس 131
- اقتصاد 135
- امر به معروف و نهی از منکر 138
- امنیت 141
- اموال 145
- انبیا 149
- انتقاد 155
- انتقام 158
- انحراف 161
- اندیشه 171
- ایمان 182
- باد 187
- باطن 193
- بدبینی 200
- بدعت 203
- برادری 207
- بردباری 211
- برزخ 214
- بزرگواری 222
- پاداش 256
- پرهیزکاری و تقوا 265
- پیمان 271
- تبلیغ 274
- تربیت 276
- تواضع 294
- ثروت 316
- جاودانگی 322
- جهل و نادانی 325
- چشم 344
- حاجات 348
- حج 352
- خانواده 386
- خرافات 389
- خشم 394
- خشیت 396
- خصومت و دشمنی 399
- خلوت با خدا 401
- خودسازی 404
- خویشاوندان 409
- خیانت 413
- خیر و نیکی 415
- دعا ونیایش 419
- دنیا 426
- دین و دینداری 432
- ذکر 438
- رازداری 441
- راستگویی و صدق 444
- راهنمایی و هدایت 451
- رزق و روزی 459
- رستگاران 462
- رضا و خوشنودی 466
- روح 469
- روز 470
- اشاره 470
- روزه 473
- رهبانیت 476
- زبان 482
- زمین 484
- زندگی 489
- زورگویی 493
- زهد و زاهد 496
- سجده 499
- سخاوت 503
- سخن چینی 507
- سربازان 510
- سستی و تنبلی 513
- سفر 516
- سلامتی 521
- شب 530
- شبهه 533
- شتاب زدگی 537
- شفاعت 551
- شکایت 559
- شوق 571
- صالحان 581
- ضعیف و ضعیفان 590
- طاغوت 598
- ظلم و ظالم 608
- عدل و عدالت 611
- عرفان و عارف 614
- عقل و عاقل 620
- عمل و عامل 627
- عبادت 630
- عترت و اهلبیت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم 633
- عجب 637
- عذاب 640
- عفت و پاکدامنی 643
- غفلت 653
- فرشتگان 659
- قرآن 671
- کار و کوشش 691
- گرفتاری 709
- لجاجت 719
- لقمه 722
- محاسبه 727
- نعمت ها 753
- نفاق 757
- نماز 765
- نور 769
- والدین 773
- وصیت 777
- وقار 780
- ولایت 783
- هلاکت 787
- همسایه 790
- همنشین 793
- یقین 799
اَمَّا الَّذیِنَ فِی قُلُوبهِمِ مَرَضٌ قَزادَتهُم رِجسًا اِلی رِجسهِمِ شَکّا اِلی شَکِّهِم (1)
اما کسانی که در دل هایشان بیماری است پلیدی بر پلیدیشان بیفزود فرمود یعنی شکی بر شک آنها.
همان طور که عرض کردم منشاء شک نادانی است و جز روی آوردن به حقیقت و یقین به خدا و رسول و آنچه از جانب خدا بر پیامبر صلی الله علیه و اله وسلم نازل شده راه دیگری وجود ندارد.
چون پایان شبهه و شک کفر است.
مولایمان علی علیه السلام می فرمود:
اَلشَّکُّ ثَمَرهُ الجَهلِ. مَن عَمِیَ عَمّا بَینَ یَدَیهِ غَرَسَ الشَّکَّ بَینَ جَنبَیِه(2)
شک حاصل نادانی است هر که از دیدن آنچه در برابر اوست نابینا باشد نهال شک را در میان سنه اش بنشاند.
و نیز فرمود: دچار شبهه نشوید که گرفتار شک می شوید و شک نکنید که به کفر گرفتار می آیید و به نفس های خود میدان ندهید که در این صورت در دین سهل انگار می شود.
لازم است برای داخل نشدن در شک شبهات را بشناسیم چون همان طور که عرض شد جهل است که منشاء شک و شبهات است.
مولایمان علی علیه السلام درباره ضرورت شناخت شبهات می فرمود:
وَ إ نَّما سُمِّیَتِ الشُّبْهَهُ شُبْهَهً لِاءَنَّها تُشْبِهُ الْحَقَّ، فَاءَمَّا اءَوْلِیَاءُ اللَّهِ فَضِیاؤُهُمْ فِیهَا الْیَقِینُ، وَ دَلِیلُهُمْ سَمْتُ الْهُدَی ، وَ اءَمَّا اءَعْدَاءُ اللَّهِ فَدُعاؤُهُمْ فِیهَا الضَّلاَلُ، وَ دَلِیلُهُمُ الْعَمَی ، فَما یَنْجُو مِنَ الْمَوْتِ مَنْ خافَهُ، وَ لا یُعْطَی الْبَقَاءَ مَنْ اءَحَبَّهُ(3)
شبهه را برای این شبهه نامیدند که به حق شباهت دارد اما نور هدایت کننده دوستان خدا در شبهات یقین است و راهنمای آنان مسیر هدایت الهی است اما دشمنان خدا
1- نورالثقلین ج2ص286
2- غررالحکم 725 و 3774
3- نهج البلاغه خطبه 38