حدیث بندگی صفحه 591

پس از این دسته ضعیفان هستند که نیازمندان و بیچارگان می باشند و بخشش و کمک به آنها واجب و لازم است و نزد خدا برای هر یک از این طبقات گشایشی است.

و برای بار سوم می فرماید:

ثُمَّ اَللَّهَ اَللَّهَ فِی اَلطَّبَقَهِ اَلسُّفْلَی مِنَ اَلَّذِینَ لاَ حِیلَهَ لَهُمْ مِنَ اَلْمَسَاکِینِ وَ اَلْمُحْتَاجِینَ وَ أَهْلِ اَلْبُؤْسَی وَ اَلزَّمْنَی فَإِنَّ فِی هَذِهِ اَلطَّبَقَهِ قَانِعاً وَ مُعْتَرّاً وَ اِحْفَظِ لِلَّهِ مَا اِسْتَحْفَظَکَ مِنْ حَقِّهِ فِیهِمْ وَ اِجْعَلْ لَهُمْ قِسْماً مِنْ بَیْتِ مَالِکِ (1)

پس بترس از خدا و بترس از خدا درباره زیردستان درمانده و بیچاره و بی چیز که اهل سیاست و آشنای به رابطه ها نیستند و نیازمند و گرفتار در سختی و رنجوری و ناتوانی زیرا این طبقه هم خواهنده است که ذلت و بیچارگی اش را اظهار می کند و هم کسی است که به عطا و بخشش نیازمند است ولی اظهار نمی نماید. و برای رضای خدا آنچه را که از حق خود درباره ایشان به تو امر فرموده بجا آور و قسمتی از بیت المال را که در دست داری برای ایشان مقرر دار.

انسان دوستی و مهرورزی هر کس آن وقت مشخص می شود که غیر از اطرافیان و فامیل به وضع ضعیفان جامعه و آدم های بی دست و پا و بی حیله کمک کند. ملاحظه فرمودید دیدگاه بسیار روشن مولایمان علی علیه السلام را درباره ضعیفان جامعه که اگر سفارشات حضرت در جوامع بشری حاکم بود کسی گرسنه و بی چیز نمی ماند ولی متاسفانه بعضی از افرادی که امکانات دارند نوع دوست نیستند و هماره از حقوق مستضعفین غافل و بی خبرند.

اگر فکر دل زاری نکردی***به عمر خویشتن کار نکردی

ترا از روز آزادی چه حاصل ***که رحمی بر گرفتاری نکردی

کسی در سایه لطفت نیاسود***بعالم کار دیواری نکردی

همان بزرگوار برای یکی از کارگزارانش نوشت: