حدیث بندگی صفحه 631

همان طور که عابدان متفاوتند عبادت نیز انواعی دارد شاید بعضی فکر کنند که عبادت منحصر به نماز و روزه و حج و به طور کلی فروع دین است در حالی که هر کاری وقتی با قصد قربت و برای جلب رضایت پروردگار انجام گیرد عبادت است. اضافه بر اینکه در رویات به مصداق های عبادت اشاره شده است.

1-اندیشیدن در ملکوت آسمان ها و زمین
2-اندیشیدن در نعمت های خداوند
3-عبادت ده قسمت است که نه قسمت آن در طلب روزی حلال است
4-به نرمی سخن گفتن و سلام کردن به مردم عبادت است.
5-نگاه مهرامیز فرزند به پدر و مادر عبادت است.
6-امام صادق علیه السلام فرمود: دوست داشتن ما خاندان برترین عبادت است. (1)
7-نگاه به صورت عالم و رهبر عادل و به برادر مومن عبادت است.
8-حسن ظن به خداوند عبادت است
9-آب دادن به مسلمانان کمک کردن به مردان عیالوار و عیب پوشی عبادت است.
10-حضرت مسیح علیه السلام به مردی فرمود: چه کار می کنی؟ عرض کرد عبادت پیشه کرده ام فرمود پس چه کسی مخارج تو را تامین می کند؟ عرض کرد برادرم فرمود برادرت از تو عابدتر است. (2)

نکته مهم در عبادت پس از اخلاص و قصد قربت الی الله حضور قلب و تمرکز است و حضور قلب و تمرکز در عبادت حاصل نمی شود جز آنکه هنگام عبادت خداوند را شاهد و ناظر بر عمل خویش ببینیم.

وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلَّا کُنَّا عَلَیْکُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِیضُونَ فِیهِ (3)

1- محاسن برقی ج1ص247
2- تنبیه الخواطر ج1ص39
3- یونس 61