حدیث بندگی صفحه 76

و ثروت دیگران و یا قصور و کوتاهی از انفاق و احسان به دیگران به کار خویش ادامه میدهد. امیرالمومنین علی علیه السلام درباره دوراندیش چنین می فرمود:

اِنَّ العاقِلَ یَنبَغِی اَن یَحذَرَ المَوتَ فِی هِذِه الدّارِ وَ یَحسُنُ لَهُ التَّاهُّبُ قَبلَ اَن یَصِلَ اِلی داِر یَتَمَنّی فِیها المَوتَ فَلا یَجِدِهُ(1)

عاقل باید که در این دنیا از مرگ حذر کند و خود را برای آن به خوبی آماده سازد پیش از این که به سرایی رود که در آن ارزوی مرگ می کند و نمی یابدش. و نیز همان امام بزرگوار فرمود: اِنَّ العاقِلَ مَن نَظَرَ فِی یَومِهِ لِغَدِهِ وَسَعی فِی فَکاکِ نَفسِهِ. وَ عَمِلَ لِما لا بُدَّلَهُ مِنهُ وَ لا مَحِیصَ لَهُ عَنهُ(2)

خردمند کسی است که به دنیای فانی و پست پشت کند و به بهشت ارزنده و جاویدان روی آورد.

آینده نگری این حسن را دارد که انسان خود را در وضعیتی که دارد مشغول نمی کند و گرفتار خودخواهی و خود بزرگ بینی نمی شود. اگر طبق فرمایشات امیرالمومنین علی علیه السلام به آخرت و لحظه های پایانی عمر اندیشه شود به طور قطع این نوع رذایل در انسان مهار می شود.

تفرعن یعنی فرعون صفت بودن درتمام اعصار بوده و هست در همین عصری که ما زندگی می کنیم غیر از پادشاهان رئیس جمهور مادام العمر داریم که در نهایت زورگویی بر مسند قدرت نشسته اند و به آراء مردم اعتنایی ندارد و فکر می کند که همه کشور و مردم آن سرزمین متعلق به او و برده وی هستند در حالی که اگر آینده نگر باشد باید لحظه ای درباره مرگ و قیامت درنگ کند و به خود آید که یک روزی به طور ناگهانی همه این نعمت ها از او گرفته می شود و در نهایت زبونی و ذلت در پیشگاه الهی و دادگاه عدل او باید پاسخ گوی اعمال یک عمر خویش باشد.