حدیث بندگی صفحه 764

مَا الْمُجَاهِدُ الشَّهِیدُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَعْظَمَ أَجْراً مِمَّنْ قَدَرَ فَعَفَّ لَکَادَ الْعَفِیفُ أَنْ یَکُونَ مَلَکاً مِنَ الْمَلَائِکَهِ (1)

پاداش مجاهدی که در راه خدا کشته می شود از انسان پاکدامن که می تواند گناه کند و برخلاف خواهش نفس خویش عمل می کند و گناه نمی کند بیشتر نیست نزدیک است که شخص پاکدامن فرشته ای از فرشته های الهی گردد.

مولایمان در جای دیگر کابین بهشت را مبارزه با درخواست نفس می دانند:

جِهَادُ النَّفْسِ مَهْرُ الجنه(2)

در همان کتاب و همان ج و صفحه بیان دیگری را از امام امیرالمومنین علیه السلام نقل می کند که بسیار راه گشا و آموزنده است:

النفسُ مَجبولَهٌ علی سُوءِ الأدَبِ ، و العَبدُ مَأمورٌ بِمُلازَمَهِ حُسنِ الأدَبِ ، و النفسُ تَجرِی بطَبعِها فی مَیدانِ المُخالَفَهِ ، و العَبدُ یَجهَدُ بِرَدِّها عن سُوءِ المُطالَبَهِ ، فمتی أطلَقَ عِنانَها فهُو شَریکٌ فی فَسادِها ، و مَن أعانَ نفسَهُ فی هَوی نفسِهِ فقد أشرَکَ نفسَهُ فی قَتلِ نَفسِهِ

جبلی و سرشت نفس آن است که بر سوء ادب برود ولی انسان مامور است که او را ملزم به حسن ادب نماید و نفس به طور طبیعی همواره در مقام مخالفت با واقعیات است ولی انسان سزاوار است که تلاش کند او را از سوء مطالبه بر حذر دارد بنابراین هر کس عنان نفس را رها کند و آن را به حال خود بگذارد خود در فساد نفس شریک و سهیم است و هر کس در بوالهوسی های نفس او را کمک کند بداند که در نابود کردن و قتل خود شریک است.

یک لحظه اگر نفس تو محکوم شود***علم هم انبیات معلوم شود

آن صورت غیبی که جهان طالب اوست***در آینه فهم تو مفهوم شود.