حدیث بندگی صفحه 794

یعنی به ناچار با این دو قشر از جامعه در محیط کار و در ارتباط های خانوادگی مانوس و مربوط هستیم پس باید از خداوند مدد بخواهیم که هم صحبت هایمان باعث گمراهی ما نشوند و بلکه برعکس کسانی باشند که سبب رشد و تعالی ما گردند و اگر به خاطر شغل ووصلت هایی که در فامیل و ازدواج ها انجام میگیرد مجبور به رفت و آمد و دید و بازدید هستیم از خداوند بخواهیم آنچه را که وجود نازنین امام سجاد علیه السلام از خداوند تبارک و تعالی طلب می کند.

و البته اگر اجباری در رفت و آمد و دید و بازدید نیست و جزو ارحم نیستند لزومی ندارد با بدانشان ارتباط برقرار کنیم خیلی راحت می توانیم قطع رابطه کنیم و رفیق و همنشینی و هم صحبت صالح و شایسته را برگزینیم چون مجالست آنقدر اثرگذار است که گاهی دین انسان را تغییر می دهد.

رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم می فرمود:

الْمَرْءِ عَلَیَّ دِینِ خَلِیلِهِ فَلْیَنْظُرْ احدکم مِنْ یُخَالِلْ (1)

آدمی بر آیین دوست خود است پس هر یک از شما مواظب باشد که با چه کسی دوستی می کند.

یکی از آثار سوء همنشینی با بدان بدگمانی نسبت به خوبان است همچنان که مولایمان علی علیه السلام فرمود:

صَحِبَهُ الْأَشْرَارِ تُوجِبُ سُوءَ الظَّنِّ بِالْأَخْیَارِ (2)

همنشینی با بدان موجب بد گمانی به نیکان می شود.

و درست نقطه مقابل همنشینی با خوبان طبق بیان همان بزرگوار این گونه است:

لَیْسَ شَیْ ءٌ اُدُّعِیَ لِخَیْرٍ وَ أُنْجِی مِنْ شَرِّ مَنْ صَحِبَهُ الْأَخْیَارِ(3)

هیچ چیز به اندازه همنشینی با نیکان آدمی را به خوبی فرا نمی خواند و از بدی نمی رهاند.

برای شناسایی شخصیت افراد بهترین راه نگاه کردن به همنشینان و رفیقان آنهاست.

1- امالی طوسی ص 518
2- غررالحکم 5839
3- غررالحکم 7625