- آب و باران 12
- آبادانی 17
- آبرو 20
- آداب و معاشرت 26
- آرامش 34
- آزادگی 41
- آزار 45
- آزمایش 49
- امتحان آدم 50
- امتحان سلیمان 51
- امتحان ابراهیم 51
- آفت ها 55
- آفرینش 58
- آگاهی 61
- آمرزش 66
- اجتماع 77
- اَجَل 79
- احسان 81
- ارزشها 95
- ازدواج 98
- اسراف 105
- اسلام 108
- اصلاح و اصلاحات 116
- اعتقادات 123
- اعمال 128
- افسوس 131
- اقتصاد 135
- امر به معروف و نهی از منکر 138
- امنیت 141
- اموال 145
- انبیا 149
- انتقاد 155
- انتقام 158
- انحراف 161
- اندیشه 171
- ایمان 182
- باد 187
- باطن 193
- بدبینی 200
- بدعت 203
- برادری 207
- بردباری 211
- برزخ 214
- بزرگواری 222
- پاداش 256
- پرهیزکاری و تقوا 265
- پیمان 271
- تبلیغ 274
- تربیت 276
- تواضع 294
- ثروت 316
- جاودانگی 322
- جهل و نادانی 325
- چشم 344
- حاجات 348
- حج 352
- خانواده 386
- خرافات 389
- خشم 394
- خشیت 396
- خصومت و دشمنی 399
- خلوت با خدا 401
- خودسازی 404
- خویشاوندان 409
- خیانت 413
- خیر و نیکی 415
- دعا ونیایش 419
- دنیا 426
- دین و دینداری 432
- ذکر 438
- رازداری 441
- راستگویی و صدق 444
- راهنمایی و هدایت 451
- رزق و روزی 459
- رستگاران 462
- رضا و خوشنودی 466
- روح 469
- روز 470
- اشاره 470
- روزه 473
- رهبانیت 476
- زبان 482
- زمین 484
- زندگی 489
- زورگویی 493
- زهد و زاهد 496
- سجده 499
- سخاوت 503
- سخن چینی 507
- سربازان 510
- سستی و تنبلی 513
- سفر 516
- سلامتی 521
- شب 530
- شبهه 533
- شتاب زدگی 537
- شفاعت 551
- شکایت 559
- شوق 571
- صالحان 581
- ضعیف و ضعیفان 590
- طاغوت 598
- ظلم و ظالم 608
- عدل و عدالت 611
- عرفان و عارف 614
- عقل و عاقل 620
- عمل و عامل 627
- عبادت 630
- عترت و اهلبیت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم 633
- عجب 637
- عذاب 640
- عفت و پاکدامنی 643
- غفلت 653
- فرشتگان 659
- قرآن 671
- کار و کوشش 691
- گرفتاری 709
- لجاجت 719
- لقمه 722
- محاسبه 727
- نعمت ها 753
- نفاق 757
- نماز 765
- نور 769
- والدین 773
- وصیت 777
- وقار 780
- ولایت 783
- هلاکت 787
- همسایه 790
- همنشین 793
- یقین 799
پیروان نفس اماره و بوالهوس ها معمولا کسانی هستند که غلام حلقه به گوش خواهش دل خویشند. از خوردن حرام باکی ندارند در انجام واجبات و تکالیف شرعی سست و غافلند و با کمال گستاخی آداب و سنن الهی را زیر پا گذاشته و در انواع شهوت و لهو و لعب غوطه ورند.
امام سجاد علیه السلام نقل می فرماید: که امیرالمومنین علی علیه السلام در هنگام فوت در یک روایت طولانی مطالبی را برای فرزندان و شیعیان خویش بیان فرمود و از جمله این بود که:
وَ اللَّهَ اللَّهَ فِی الْجِهَادِ الْأَنْفُسِ فَهِیَ اعدی الْعَدُوِّ لکم أَنَّهُ تبارک وَ تَعَالَیْ قَالَ إِنَّ النَّفَسَ لاماره بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّی وَ إِنَّ أَوَّلَ الْمَعَاصِی تَصْدِیقُ النَّفْسِ وَ الرکون إِلَیَّ الْهُوِیِّ (1)
سوگند به خدا بترسید از خدا در مورد جهاد با نفس که وی دشمن ترین دشمنان شماست.
چنانکه خداوند تبارک و تعالی می فرماید همانا نفس همواره امر به بدی می کند مگر کسی را که مورد لطف و رحمت حق قرار گیرد و به تحقیق سر لوحه همه معاصی تصدیق خواهش های نفسانی و فرو رفتن در هوا پرستی است.
تنها راه علاج این حالت نفسانی استعاذه به پروردگار است همچنان که حضرت سجاد علیه السلام گفت: اللَّهُمَّ إِنِّی اعوذبک ......متابعه الْهُوِیِّ خداوند به تو پناه می برم از پیروی هوای نفس
به راستی اگر کمک باری تعالی نباشد همگی زمین خورده هوای نفسیم.
روزی امیرالمومنین علی علیه السلام بالای منبر رفت و شروع به خواندن خطبه کرد و فرمود دو چیز باعث نابودی مردم شده همان دو ملت های پیشین را هلاک کرده و آیندگان را نیز هلاک می کند.
أَمَلٌ یُنْسِی الاخره وَ هَوِیَ یُضِلُّ عَنِ السَّبِیلِ ثُمَّ نَزَلَ(2)
1- مستدرک الوسایل ج2ص270
2- اعلام الناس ص12