حدیث بندگی صفحه 799

حرف ی

یقین

وَ اجْعَلْ یَقِینِی أَفْضَلَ الْیَقِینِ..... وَ صَحِّح بِما عِندَکَ یَقینِی (1)

خدایا یقینم را بهترین یقین ها قرار ده.... و به وسیله آنچه در پیش تواست یقینم را تصحیح کن.

اینکه امام سجاد علیه السلام بهترین نوع یقین را از خدا طلب می کند معلوم می شود یقین مراتبی دارد و همه اهل یقین در مرتبه کامل و بالای آن نیستند بزرگان علم حکمت عقلی و نظر معتقدند یقین سه مرتبه دارد علم الیقین عین الیقین حق الیقین. بعضی در کلاس اول مانده اند و بعضی در کلاس دوم و گروهی در کلاس سوم نمره عالی گرفته اند. بعد مثال می زنند که به وجود آتش. کسی که آثار آتش مثل دود آن را از دور می بیند در مرتبه علم الیقین است. علم پیدا می کند دود نشانه آتش است و آنکه به آتش نزدیک می شود و آن را به وضوح رویت می کند در مرتبه عین الیقین است و کسی که دست و بدن را به آتش می رساند و می سوزد و مزه سوختن را می چشد در مرتبه حق الیقین قرار دارد. اعتقاد به خداوند متعال و معاد و همه مسایل دینی در این سه کلاس جای دارند پس چه بهتر که در همه موارد در کلاس حق الیقین حضور یابیم و از خداوند بخواهیم که وَ صَحِّح بِما عِندَکَ یَقینِی به وسیله آنچه در پیش تو است یقینم را تصحیح کن.

بی تردید اصلاح یقین همت عالی را می طلبد و با سستی و تنبلی منافات دارد و این همت را ابتدا باید در نیایش و مناجات با پروردگار به کار برد و عاجزانه از خداوند برای رسیدن به افضل یقین مسئلت جست مولایمان علی علیه السلام خطاب به مردم می فرمود: