- پیشگفتار 1
- عکس 3
- برای حل مشکلات بشریت 4
- راه محبت 5
- صحیفه مهدویه 6
- نام و یاد خدا 7
- دعا راهی به سوی خدا 7
- هم نشینی با خدا 8
- سرمایه امید 10
- راه امید 11
- عکس 13
- یأس و ناامیدی ممنوع! 15
- از بدترین گناهان 16
- بزرگترین دام شیطان 17
- بهترین حافظ 18
- امید در شدت بلا 19
- امید و انس با خدا 21
- شکوه از خدا 22
- سپاس از خدا در فرهنگ کربلا 23
- شکایت به خدا 24
- در چنگ دیو نفس 25
- پایان فراق 26
- تبرک و توسل 27
- توسل حضرت یوسف علیه السلام 28
- امید پایدار زلیخا 29
- نخستین آفرینش 32
- پذیرش توبه حضرت آدم علیه السلام 33
- عکس 35
- حرکت در بیم و امید 37
- وساطت برای توبه ابلیس 39
- خسارت های عمدی 40
- ناله های شیطان 41
- بی رغبتی دوستان اهل بیت علیهم السلام به گناه 42
- چکیده گفتار 43
- عکس 46
- رحمت الهی در امید و آرزو 48
- حضرت عیسی علیه السلام و پیرمرد 49
- بصیرت شخصی 51
- فرشته امید 52
- منفی گرایی 54
- وعده های شیطان 55
- آرزوهای دنیوی و اخروی 56
- تأمل در دعاها 57
- تنگنای آرزوها 58
- توجه به داده ها 59
- عکس 61
- دو کلمه گفت و گو با خدا 62
- جایی که بیشتر باید امید داشت 63
- داستان موسی علیه السلام 64
- دم رحمانی 66
- حضرت موسی علیه السلام در بحران 67
- موسی علیه السلام در وادی ایمن 68
- ملک سلیمان 69
- مورچه ای که سلیمان را نصیحت کرد! 70
- ملکی بر باد! 72
- ملکه سبا همسر سلیمان می شود! 73
- امیدواری به خدا 74
- ساحران فرعون اهل ایمان می شوند! 75
- برون رفت از حق الناس 77
- حلالیت طلبی و گذشت 79
- چکیده گفتار 80
- عکس 82
- تکیه به خدا در بحران ها 84
- امیدوار کننده ترین آیه 85
- شست و شوی دل و جان 86
- بهشت اجباری 87
- کمک گرفتن از نماز 91
- ادای حقوق دیگران 92
- حلالیت طلبیدن 93
- راه رهایی از حق الناس 94
- راه بندان های معنوی 95
- چکیده گفتار 97
- عکس 98
- درک معنای شرک 100
- بازگشت به سوی خدا 102
- خدا همه گناهان را می آمرزدا 103
- شفاعت؛ والاترین امید 104
- فتح مکه و عفو پیامبر صل الله علیه و آله و سلم 105
- همان سخنی را که یوسف به برادرانش گفت! 106
- آمرزش ممنوع! 107
- جام محبت 108
- بگذر تا خدا بگذرد! 109
- خود شکنی 109
- عذر پذیری 110
- مراقبت از خویش 111
- محرومیت از رحمت و شفاعت 114
- ابوضمضم 115
- تلاش برای صلح و آشتی 116
- عکس 118
- نویدبخش ترین آیه 120
- بازتاب گناه 121
- اصرار بر بدی 123
- توبه ای که پذیرفته نمی شود! 124
- معامله با خدا 124
- تبادل گناه و ثواب 125
- رعایت عدالت در احقاق حق 126
- تحمل و رشد 127
- به خشم در آوردن شیطان 127
- حلالیت طلبی 128
- بیان گناه 129
- توبه، بهتر از اقامه حد 130
- پرسش از گناه ممنوع! 130
- چگونه حلالیت بطلبیم 131
- بخشش یا حق خواهی! 132
- طلب از خدا 133
- عفو و قرب الهی 135
- به دنبال اصلاح اخلاق 136
- عکس 138
- نور محشر 140
- حساب کشی از خود 141
- عبادتی بزرگ 142
- فرار از ستم 144
- توجه به حق الناس 145
- شهیدی دم در بهشت زندانی شد! 146
- اصلاح رفتار 148
- توبه و جبران حقوق 149
- فضیل بن عیاض 151
- عکس 153
که به بخشایشت دارم منصرف نخواهم شد، و محبتت از دلم بیرون نخواهد رفت!
این لطافتی که در این عبارات وجود دارد، دل را از جا می کند. ببینید امام سجاد چگونه راه را باز می کند! چگونه راه امید را محکم می کند! یعنی در بحرانی ترین و سخت ترین شرایط می گوید: امید من از تو قطع نمی شود.
عرضه می دارد: بار پرورگارا، اگر من را در روز قیامت در غل و زنجیر کنی. اگر در جمع همه مردم لطف و عطای خود را از من منع کنی و در حضور همه، من را هم مفتضح کنی و همه عیب های من را به مردم و خلایق نشان بدهی، امیدم از تو قطع نمی شود.
در واقع حالات ما را بیان می کنند و الا خودشان که امام معصوم هستند. چون از زبان همه عالم دارد صحبت می کند. با همه این احوال می فرماید: من امید خود را از تو قطع نمی کنم. یعنی جهنمی قطعی هم بشوم، در غل و زنجیر هم باشم، دل من به تو متعلق است، امید من از تو قطع نمی شود. باز هم امید دارم که مرا ببخشی.
در هر صورت حضرت سجاد علیه السلام می فرماید: در بحرانی ترین شرایط، حتی محکومیت قطعی، خدایا، من امید خود را از تو قطع نمی کنم و از آرزوی عفو منصرف نمی شوم و با همه این ها محبت تو از دل من بیرون نمی رود، تو را دوست دارم.
اگر این نور امید در دل بتابد، هیچ وقت بشر به بن بست نمی رسد. اصلا بن بست معنا ندارد. بن بست برای کسانی است که خدا ندارند.
ص27
«ذَلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَی الَّذِینَ آمَنُوا وَأَنَّ الْکَافِرِینَ لَا مَوْلَی لَهُمْ» (1)؛ این برای آن است که خداوند مولا و سرپرست کسانی است که ایمان آوردند؛ اما کافران مولایی ندارند!
کافر که خدا ندارد زود به بن بست می رسد و ناامید می شود. جهنم واقعیت دارد، اما به یک معنا جهنم، بی خدا بودن است. کسی که خدا ندارد در جهنم است. کسی که خدا دارد، اصلا آتش معنا ندارد، جهنم معنا ندارد. اگر انسان یک مقدار بتواند با خدا ارتباط برقرار کند، خیلی شیرین می شود.
1- سوره محمد، آیه 11.