نگاهی به حدیث سد الابواب صفحه 42

2 . برخی این حدیث را آورده اند; ولی سخنانشان درباره آن ناهمگون است. از این گروه می توان عینی را نام برد که به نظر می رسد در یک جا این حدیث را رد کرده است، یا حدیث «دریچه» بر آن ترجیح داده است; و در جای دیگر ـ بر اساس گفته طَحاوی و دیگران ـ خواسته است دو حدیث را جمع کند.

3 . برخی به ساختگی بودن این حدیث حکم کرده اند; از این گروه می توان ابن جوزی و پیروان او را نام برد.

4 . بعضی به صحّت و ثبوت این حدیث اعتراف کرده و جعلی و ضعیف بودن آن را رد کرده اند و در این راستا کوشیده اند که دو حدیث را جمع کنند.

از این گروه می توان طَحاوی، ابن حجر عسقلانی و پیروان آن ها را نام برد.

بدیهی است که چون برخی از آن ها جرأت ردّ حدیث «إلاّ باب علی علیه السلام» را نداشتند و از طرفی نتوانستند به گونه صحیحی ـ با فرض صحت حدیث «خوخه» به دلیل نقل در صحیحین ـ این دو حدیث را جمع کنند، ناگزیر در برابر آن سکوت کرده و آن را نقل نکرده اند.

عدّه دیگر پس از فرض این که هیچ وجه صحیحی برای جمع بین دو حدیث وجود ندارد، در حدیث «إلاّ باب علی علیه السلام» خدشه وارد کرده اند; چرا که با وجود این حدیث، فضیلتی برای ابوبکر ثابت نمی شود.

رد سخنان برخی توسط برخی دیگر

رد سخنان برخی توسط برخی دیگر با توجه به توضیحات گذشته، روشن شد که حدیث اصلی همان حدیث «إلاّ باب علی علیه السلام» است; از این رو بزرگان و شارحان حدیث، نه تنها خدشه به این حدیث را رد نموده اند; بلکه به صراحت چنین کاری را تعصّبی قبیح و زشت دانسته اند. ابن حجر عسقلانی در کتاب فتح الباری در شرح صحیح بخاری می نویسد:

«درباره بستن درِ خانه هایی که پیرامون مسجد بوده است، احادیثی وارد شده که ظاهرش با «حدیث الباب» منافات دارد.

نمونه آن ها حدیث سعد بن ابی وَقّاص است. وی می گوید: رسول خدا صلی اللّه علیه وآله به ما دستور داد که درِ خانه هایی که به مسجد باز می شد ببندیم و درِ خانه علی علیه السلام را استثنا کرد.