نگاهی به حدیث سد الابواب صفحه 52

5 . همه این مطالب در صورتی است که ابوبکر خانه ای مجاور مسجد داشته باشد که این مطلب نیز ثابت نشده است.

6 . نکته دیگر آن که خود ابن کثیر روایتی را از امّ سَلَمه این گونه نقل می کند: پیامبر صلی اللّه علیه وآله در دوران بیماری از خانه خارج و به صحن مسجد وارد شد. آن گاه با صدای بسیار بلند ندا داد:

لا یحلّ المسجد لجنب ولا الحائض إلاّ محمّد وأزواجه وعلی وفاطمة بنت محمّد. ألا هل بیّنت لکم1 الأسماء أن تضلّوا؟!2

ورود به مسجد (پیامبر) برای جنب و حایض حلال نیست، مگر برای محمّد، علی و فاطمه دختر محمّد. آگاه باشید! همانا این نام ها را برای شما بیان کردم تا گمراه نشوید.

این حدیث علّت بستن درها جز درِ خانه علی علیه السلام را روشن و تمام مطالبی را که ابن کثیر مطرح کرده است، باطل می کند. با این حال، طبیعی است که ابن کثیر در سند چنین حدیثی اشکال نماید.

1 . این حدیث در منابع دیگری از جمله تاریخ مدینة دمشق، السنن الکبری، تاریخ اصفهان و... با اندکی تفاوت چنین آمده است: «إلاّ لرسول اللّه وعلی وفاطمة والحسن والحسین ألا قد بیّنت لکم أن لا تضلّوا»; از این رو ما در ترجمه این متن، به منابع فوق توجه کرده ایم که از جهت معنا صحیح تر است; ر.ک: تاریخ مدینة دمشق: 14 / 166، السنن الکبری: 7 / 65، تاریخ اصفهان: 1 / 291.

2 . البدایة والنهایه: 7 / 379.

دیدگاه ابن حجر

دیدگاه ابن حجر ابن حجر عسقلانی نیز در این مورد اظهار نظر کرده است. وی می گوید:

جمع بین دو قصّه ممکن است. بزّار نیز در مسند خود به این مطلب اشاره کرده و می گوید: روایاتی از راویان اهل کوفه و با سندهای معتبر در قصّه علی، و روایاتی از راویان اهل مدینه در قصه ابوبکر وارد شده است. اگر روایات اهل کوفه ثابت شود، جمع میان این دو دسته از روایات به همان روشی است که حدیث ابوسعید خُدری ـ که تِرمذی نقل کرده است ـ بر آن دلالت دارد، آن جا که پیامبر صلی اللّه علیه وآله به علی علیه السلام فرمود: