ایمان و کفر، ج 1، ص: 3 صفحه 30

مؤلفان کتب حدیث

اشاره

ما در آغاز این بحث گفتیم نخستین کسی که در اسلام کتاب نوشت و اخبار و روایات رسول اکرم صلّی اللَّه علیه و اله را جمع کرد و در کتابی تدوین نمود امیر المؤمنین علیه السّلام بود.

کتاب آن حضرت نزد فرزندان او محفوظ و نگهداری می شد، امامان معصوم به آن استناد می کردند، در کتب حدیث به این کتاب مکرر اشاره شده است.

اصحاب و یاران علی علیه

السّلام و ائمه اطهار نیز کتابهای زیادی تالیف و تصنیف کردند که نام آنها در فهارس مشایخ حدیث مانند فهرست شیخ ابو جعفر طوسی، و ابو العباس نجاشی و فهرست ندیم آمده است، ولی آن کتابها اکنون مفقود می باشند و یا در کتابخانه های خصوصی و شخصی نگهداری می شوند و اطلاعی از آنها در دست نیست.

ما در اینجا از مؤلفانی نام می بریم که در حدیث کتاب نوشته و اکنون نسخه های چاپی و خطی آن موجود بوده و مورد استفاده می باشد برای مطالعه کنندگان این کتاب می آوریم، ما مؤلفان را به ترتیب قرون ذکر می کنیم و در علامه مجلسی مؤلف بحار الانوار ختم می نمائیم، امیدواریم مورد استفاده قرار گیرد و کوشش علماء شیعه را در تدوین حدیث نشان دهد.

1- سلیم بن قیس هلالی

او از اصحاب و یاران علی علیه السّلام بود کتاب او نخستین کتاب مدون شیعه می باشد که از آن زمان مانده و در طی قرون و اعصار مورد استفاده و استناد قرار داشته است او روایاتی از امیر المؤمنین و صحابه نقل می کند و حوادث صدر اسلام را در کتاب خود می آورد پاره ای از آن مطالب خود شاهد بوده و بعضی را هم روایت کرده است.

کشی در رجال خود گوید: سلیم بن قیس کتاب خود را به ابان بن ابی عیاش داد، او کتاب را قرائت کرد، ابان می گفت: کتاب را امام سجاد علیه السّلام هم قرائت کرده و