لمعة من بلاغة الحسین علیه‌السلام‌ صفحه 42

سأله رجل عن معني قوله الله: «و اما بنعمة ربك فحدث). فقال عليه‌السلام: امره ان يحدث بما انعم الله به عليه في دينه [131] .مردي از حضرت در مورد كلام خدا كه فرمود: «و اما بنعمة ربك فحدث»، توضيح خواست، حضرت در جوابش فرمود: خداوند به پيامبر امر فرمود كه به مردم خبر دهد از آنچه خداوند در دينش، به او عنايت كرده است.

برحذر باش

اي بني اياك و ظلم من لا يجد عليك ناصرا الا الله جل و عز [132] .به فرزندشان علي فرمودند: پسر عزيزم! از ظلم كردن به كسي كه كمك و همراهي جز خدا بر عليه تو ندارد، برحذر باش.

حاجت خواهي از جوانمردان

جآءه رجل من الانصار يريد أن يسأله حاجة فقال عليه‌السلام: يا اخا الانصار صن وجهك عن بذلة المسألة و ارفع حاجتك في رقعة فاني آت فيها ما سارك ان شآء الله.فكتب: يا اباعبدالله ان لفلان علي خمسمأة دينار و قد الح بي فكلمه ينظرني الي ميسرة.فلما قرأ الحسين عليه‌السلام: الرقعة دخل الي منزله، فاخرج صرة فيها الف دينار.و قال عليه‌السلام له: اما خمسمأة فاقض بهادينك، و اما خمسمأة فاستعن بها علي دهرك، و لا ترفع حاجتك الا الي احد ثلاثة: الي ذي دين، او مروءة، او حسب، فاما ذو الدين فيصون دينه. و اما ذو المروءة فانه يستحيي لمروءته. و اما ذو الحسب فيعلم أنك لم تكرم وجهك ان تبذله له في حاجتك، فهو يصون وجهك ان يردك بغير قضاء حاجتك [133] .مردي از طايفه انصار به نزد حضرت آمد و از ايشان حاجتي مي‌خواست، حضرت به او فرمود: اي برادر انصار! آبروي خويش را حفظ كن (از اين كه خواهشي كني و آبرويت برود)، و نيازمنديت را آن گونه كه مي‌خواهي و تو را مسرور مي‌كند در كاغذي بنويس تا ان شاء الله (به خواسته‌ات برسي).او نوشت: اي اباعبدالله! من پانصد دينار بايد به كسي بپردازم و او در پرداخت طلبش اصرار مي‌كند، شما با او سخن بگوييد تا به من مهلتي دهد و توان پرداخت طلبش را داشته باشم.وقتي حضرت نامه‌ي او را خواندند، به منزل خويش رفتند و كيسه‌اي كه هزار دينار در آن بود همراه خويش آورد و فرمود: پانصد دينار براي اين كه قرص خود را بپردازي و پانصد دينار ديگر براي اين كه حال و روزت را بهبود بخشي، و حاجت خويش را جز به يكي از اين سه گروه بازگو مكن: اول. متدين؛ دوم. باشخصيت؛ سوم. داراي اصل و نسب خانوادگي.1. اما كسي كه ديندار است (با كمك به تو) دين خودش را حفظ مي‌كند.2. اما فرد باشخصيت؛ شرم مي‌كند از اين كه تو را دست خالي باز گرداند.3. اما كسي كه داراي اصل و نسب خانوادگي است (و از آبروي اجتماعي برخوردار است) مي‌داند كه تو راضي نمي‌شوي به خاطر نياز خويش، آبروي خود را بر باد دهي، لذا با برآوردن نيازت، آبروي تو را حفظ مي‌كند.

نشانه‌هاي مقبوليت

و قال من دلائل علامات القبول، الجلوس الي اهل العقول.و من علامات اسباب الجهل، المماراة لغير اهل الكفر.و من دلائل العالم انتقاده لحديثه، و علمه بحقائق فنون النظر [134] .از دلايل مقبوليت انسان؛ همنشيني با صاحبان عقل و انديشه است و از نشانه‌هاي جهالت، بگو مگو كردن با غير كافران است و از نشانه‌هاي عالم، نقد و دقت در گفته‌هايش و آگاهي او به حقايق و ريشه‌هاي فنون تفكر و تعقل است.

قرآن آيينه‌ي مؤمن

و قال ان المؤمن اتخذ الله عصمته و قوله مرآته، فمرة ينظر في نعت المؤمنين و تارة ينظر في وصف المتجبرين، فهو منه في لطائف. و من نفسه في تعارف. و من فطنته في يقين. و من قدسه علي تمكين [135] .مؤمن خدا را پناه خود و كلام خداوندي را آيينه‌ي خويش قرار داده، گاهي به عنوان توجه به صفات مؤمنان به آيينه نظر مي‌كند و زماني در حالات ستمگران خيره مي‌شود و از آن آيينه لطافتي مي‌بيند و مؤمن نفس و وجود خويش را كاملا مي‌شناسد و با هشياري كامل و دانش، در تبيين نسبت به خدا به سر مي‌برد و در برابر پارسايي و تقدس تسليم است.

چرا عذر خواهي