لمعة من بلاغة الحسین علیه‌السلام‌ صفحه 47

و قال للحسن البصري، و الحسن لا يعرفه: يا شيخ هل ترضي لنفسك يوم بعثك؟.قال: لا.قال: فتحدث نفسك بترك ما لا ترضاه لنفسك من نفسك يوم بعثك؟قال: نعم بلا حقيقة.قال: فمن اغش لنفسه منك لنفسه يوم بعثك، و انت لا تحدث نفسك بترك ما لا ترضاه لنفسك بحقيقة [159] ؟ثم مضي الحسين عليه‌السلام فقال الحسن البصري من هذا؟ فقيل له الحسين بن علي عليه‌السلام فقال سهلتم علي.(امام خطاب به حسن بصري كه او را نمي‌شناخت، فرمود:) اي پيرمرد! آيا از نفس خود در روز جزا راضي هستي؟ جواب داد: نه؛ حضرت فرمود: آيا در فكر هستي كه وجودت را وادار كني به ترك چيزهايي كه برايش، در روز قيامت نمي‌پسندي. گفت: آري، حضرت فرمود: بگو ببينم چه كسي بيش از تو نسبت به قيامت و معادش، به خود خيانت مي‌ورزد؟ با اين كه به ترك گناهان نمي‌پردازي؟ امام پس از اين سخن عبور كردند، حسن بصري پرسيد: اين شخص چه كسي بود؟ گفتند: حسين بن علي عليهماالسلام. گفت: راحتم كرديد.

نصحيت ارزنده‌

و قاليوما لابن‌عباس يابن عباس لا تكلمن فيما لا يعنيك فانني اخاف عليك الوزر، و لا تكلمن فيما يعنيك حتي تري للكلام موضعا، فرب متكلم قد تكلم بالحق فعيب.و لا تمارين حليما و لا سفيها، فان الحليم يقليك، و السفيه يؤذيك [160] و لا تقولن في اخيك المؤمن اذا تواري عنك الا [مثل] ما تحب ان يقول فيك اذا تواريت عنه. و اعمل عمل رجل يعلم انه مأخوذ بالاجرام، مجزي بالاحسان، و السلام [161] .(روزي حضرت به «ابن‌عباس» فرمود) در آنچه تو را سودي نيست سخن مگو؛ زيرا مي‌ترسم بار گناهانت افزوده شود.و سخن بي‌فايده به زبان مياور تا اين كه جايگاهي براي سخن بيابي، زيرا چه بسا سخنوري كه حق مي‌گويد، ولي مورد عيب و سرزنش قرار مي‌گيرد.با افراد بردبار و افراد بي‌خرد مجادله مكن، زيرا شخص بردبار بر تو غالب آيد و نادان تو را آزرده (خاطر) سازد.درباره‌ي برادر مؤمنت در پنهان سخني مگو مگر آنچه كه دوست داري او، در پنهاني تو بگويد و همانند مردي عمل كن كه مي‌داند با جرم و گناه،مؤاخذه و با نيكي و احسان پاداش داده خواهد شد، والسلام.

مرگ باعزت

و قال موت في عز خير من حياة في ذل [162] .اگر انسان باعزت بميرد بهتر است كه با ذلت و خواري زندگي كند.

تكبر براي كيست

قال له رجل ان فيك كبرا. فقال عليه‌السلام: كل الكبر لله وحده، و لا يكون في غيره، قال الله تعالي: (و لله العزة و لرسوله و للمؤمنين). [163] .مردي به حضرت عرض كرد: من تو را متكبر مي‌بينم! حضرت فرمود، تمام تكبر و بزرگي براي خداست و بر غير او نيست، اما خداوند فرموده است: عزت براي خدا و رسولش و مؤمنان است.

مصرف صحيح

و قال مالك ان يكن لك كنت له منفقا، فلا تبقه بعدك فيكن ذخيرة لغيرك، و تكون انت المطالب به المأخوذ بحسابه، و اعلم انك لا تبقي له، و لا يبقي عليك، فكله قبل ان يأكلك [164] .اموال تو، اگر واقعا به سود تو نباشد، تو در راه اموالت مصرف شده‌اي، پس باقي مگذار براي بعد از مرگت، كه در اين صورت اموال تو، ذخيره‌ي ديگران است،در حالي كه حساب آن اموال را از تو مي‌كشند، و بدان كه نه تو براي مال مي‌ماني و نه مال به تو وفادار است، پس قبل از اين كه مال، تو را بخورد (بميري و مال باقي باشد) تو آن را مصرف كن.

جملات آموزنده