- پیشگفتار 1
- در آمد 3
- فصل نخست: پرتویی از آفتاب 4
- اشاره 4
- 1. تولد 5
- 2. پدر 5
- 5. فرزند 6
- 4. همسر 6
- 3. مادر 6
- 6. امامت 7
- 7. شهادت 8
- 8. زیارت 8
- اشاره 10
- فصل دوم: ارتباط با خدا 10
- 1. خدا باوری 11
- اراده ی خدا 11
- علم خدا 11
- وجود خدا 11
- شرک به خدا 12
- یگانگی خدا 12
- 2. انس با خدا 13
- ایمان پذیری 13
- بندگی خدا 14
- خدا اندیشی 14
- نماز گزاری 15
- شب زنده داری 21
- روزه داری 22
- دعاها وذکرها 23
- حج 23
- آیه الکرسی 25
- قرآن 25
- معاد اندیشی 28
- فصل سوم: حجت خدا 30
- اشاره 30
- 1. نیاز به امام 31
- 3. اهل بیت علیهم اسلام 32
- 2. اطاعت از اولی الأمر 32
- 4. امیرمؤمنان 33
- غدیر 34
- 5. عاشورای حسینی 36
- 6. مهدویت 37
- 7. زیارت 39
- فصل چهارم: خویشتن 42
- اشاره 42
- 1. سیمای ظاهری 43
- چهره 43
- هیبت و وقار 44
- آراستگی 44
- قامت 44
- پوشاک 48
- خوابیدن 49
- خندیدن 50
- خوردن 50
- عالم آل محمد 53
- 2. سیمای علمی 53
- پاسخ گویی 54
- گستره شاگردان 55
- گسترش علوم 55
- 3. سیمای اخلاقی 56
- علم آموزی 56
- آگاهی به همۀ زبان ها 56
- ادب 56
- گفتار 57
- اخلاق 57
- اندیشه 58
- گذشت 58
- بردباری 58
- تواضع 59
- توکل 59
- سپاسگزاری 60
- خاموشی 61
- اخلاص 61
- راستی 61
- مروّت 61
- امانت داری 62
- گناه گریزی 62
- هوای نفس 62
- حسابرسی نفس 63
- نهی از صفات رذیله 63
- خوش گمانی 64
- توبه 64
- انسان نمونه 64
- منع از دشمنی و بدگویی 65
- اسراف نکردن 65
- جدال 65
- نیکی 66
- مشورت 67
- نظم 67
- مدیریت زمان 67
- فعالیت اقتصادی 68
- توجه به مشکلات یاران 70
- فصل پنجم: خانه و خانواده 72
- اشاره 72
- خانه آسمانی 73
- 1. خانه 73
- والدین 75
- همسر 77
- فرزند 80
- صلهٔ رحم 84
- برادر 84
- 2. خویشاوندان 84
- مهمان و مهمانی 86
- اشاره 88
- فصل ششم: جامعه 88
- معین کردن مبلغ 89
- 1. خدمتکاران و کارگران 89
- انس با کارگر 89
- 2. مردم 90
- اشاره 90
- مشورت با کارگر 90
- نظارت همگانی 91
- معاشرت 92
- 3. ولایتعهدی 92
- ولایتعهدی با اجبار و تهدید 92
- مهرورزی 92
- ولایتعهدی؛ به صورت مشروط 93
- چرایی پذیرش 93
- اشاره 94
- فصل هفتم: بهداشت و سلامت 94
- 1. بهداشت دهان و دندان 95
- 2. بهداشت بدن 96
- نخود 97
- نمک 97
- 3. بهداشت محیط 97
- خرما 97
- 4. خوردنی ها 97
- سبزی 98
- سویق 98
- کُندر 98
- کدو 98
- انار 99
- انجیر 99
- کاسنی 100
- باقلا 100
- برنج 100
- نان 100
- انگور و مویز 101
- سیب 101
- زیتون 101
- عدس 102
- بِه 102
- چغندر 102
- خربزه 103
- عسل 103
- گوشت 103
- 5. نوشیدن 104
- 6. نشستن 105
- 7. سفر 105
- 8. بیماری 106
- 9. عیادت 107
- کتابنامه 108
و گفته هایش را نگه دارید.(1)
مأمون بارها با پرسش دربارهٔ چیزهایی آزمایشش می کرد؛ اما امام صبورانه به وی پاسخ کامل می داد. خلیفه عالمان را جمع می کرد: دانشمندان دیگر ادیان همچون جاثلیق و رأس الجالوت، سران صابئان، مانند عمران صابی و هربذاکبر و ابواسماعیل سندی، علمای زردشتی و مسیحی، متکلمانی مانند سلیمان مروزی و.... آنگاه از حضرت درخواست حضور می کرد. آنها از امام می پرسیدند و او یکی پس از دیگری در مناظرہ مغلوب شان می کرد.(2)
گستره شاگردان
جلسه های علمی اش مختص شیعیان نبود و بسیاری از دانشمندان سنی مذهب نیز در این جلسه ها شرکت می کردند. ابن جوزی، از اجتماع علمای بزرگ حدیث و پیشوایان سنی مذهب در نیشابور و استقبال از امام یاد کرده است. او از شخصیت هایی نام می برد که دور مرکب امام حلقه زدند و از امام درخواست حدیث کردند: یحیی بن یحیی، اسحاق بن راهویه، محمد بن رافع، احمد بن حرب و... .(3)
گسترش علوم
برای تأکید بر گسترش علوم اهل بیت، این طور دعا می کرد: «خدارحمت کند بندهای را که علوم ما را زنده کند.» پرسیدند: «علوم شما را چگونه زنده کند؟» فرمود: «فرا بگیردشان و به مردم بیاموزاند؛ چون که مردم اگر زیبایی های کلام ما را بدانند، از ما پیروی می کنند.»(4)
1- محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج49، ص 100
2- محمد بن علی بن بابویه قمی (شیخ صدوق)، عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 154 تا 178
3- عبدالرحمن بن علی بن محمدبن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج 10، ص 120
4- محمد بن علی بن بابویه قمی (شیخ صدوق)، عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 307