خلاصه عبقات الانوار: حدیث ولایت صفحه 16

کاری، نه یاوری و نه برادری.

چه پول هایی بر این امر بذل شد، چه بزرگانی که در این مسیر پرورش یافتند، چه گفته هایی که پذیرفته شد، و چه سختی هایی که پشت سر نهادند، تا اوضاع و احوال خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم به آنجا رسید که رسید.

عموم تاجران و کشاورزان از خواسته های باطنی پادشاهان و زمامداران و شیطان های بزرگ غافلند. لذا پنهانکاری هایی پوشیده و مخفی شد و قضیه هایی شهرت یافت. سرشت شهرنشینان و مردم عوام، مطابق خواست پادشاه شکل گرفت و مردم در راستای هدف های اصلی او تربیت و آموزش یافتند.

درخت دوستی با آنچه حاکم دارد و دشمنی با خاندان محمد صلی الله علیه و آله وسلم و بزرگان آنان به بار نشست و در بازارها زبانزد عامه ی مردم شد. دشمنی و نفاق میان مردم گسترش یافت. پیروان حاکم با پشتوانه ی او، آشکارا سخن می گفتند و درگیری و دشمنی داشتند. هرکس از حاکم ناخشنود بود، زیر بار دشنام و قتل و تبعید و تازیانه بود. همه ی منافع به سوی یاران دستی و زبانی حاکم سرازیر شد و دولت بنی امیه و همدستانش استوار و محکم شد. مخالفانش با زور و ستم، خوار و ناتوان شدند. پرهیزکار، باورش را پنهان کرد و خردمند، عبادتش را مخفی داشت.

بدین گونه کارها میان مردم گذشت، و روزگار و دوران ها دشوار شد. در کشور، کتاب ها به همین شیوه نگاشته شد و خواستگاه های آن کتاب ها بر بیشتر افراد پوشیده و مشتبه ماند، زیرا مردم، بندگان دنیا هستند و سرشتشان دوستی دنیاست و دلبستگی به شمشیر و قلم و دینار و درهم که نزد حاکم است. در حالی که خاندان محمد صلی الله علیه و آله وسلم و پیروانشان زیر سایه ی ناامنی و بعضی هم زیر سایه ی شمشیر قرار داشتند.

از طرفی دیگر، بر کسی پوشیده نیست که چگونه عموم مردم به سرعت از روی طمع یا ترس به خواست های حاکمان پاسخ مثبت می دهند، هر گونه و هر جا و هروقت که او بخواهد!!

با تمام این اوضاع و احوال، نماز برپاست، صدای اذان بلند است، روزه اعتبار دارد، استطاعت حج برقرار است، زکات پرداخت می شود، جهاد برپاست، مردم بر پایه رتبه هایشان قرار گرفته اند، بازارها منعقد است، راه ها با پای ستوران کوبیده شده و لهو و لعب میان مردم فزونی یافته است. در شهرها جز برای فرزندان و پیروان امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام سختی، ناامنی و نهان زیستی وجود ندارد.

هنگامی که با قتل عثمان، امور برای بنی مروان هموار شد و نفرت و کینه از علی بن ابی طالب علیه السلام و بزرگانش در دل مردم جایگزین گردید و این آشفتگی وسردرگمی میانشان پابرجا