خلاصه عبقات الانوار: حدیث ولایت صفحه 181

پارس نمی کند جز این که گر شود؟!

شرح حال احمدبن عبدالرحیم دهلوی

شاه ولی الله دهلوی در دوران خودش، امام علمای هند در دانش های گوناگون است. ستایش عظیمی از او در کتاب های رجال آن سرزمین و دیگر جاها می یابید، مانند اتحاف النبلاء، أبجد العلوم و نزهه الخواطر: 6/398_416.ضمنا خودش در کتابی که آن را «الجزء اللطیف فی ترجمه العبد الضعیف» نام نهاده، شرح حال خویش را نگاشته است. فرزندش (عبدالعزیز دهلوی) و دیگر علمای متاخر هند در بسیاری از پژوهش ها، نیازمند و وامدار اویند.

(60) روایت محمدبن اسماعیل الامیر

این حدیث را محمدبن اسماعیل بن صلاح الامیر یمنی صنعانی در کتابش (الروضه الندیه - شرح التحفه العلویه) آورده، در شرح این دو بیت که در مدح امیرالمؤمنین علیه السلام است.

«در ستایش هر چه خواهی بگو که هر چه گفته ای دروغ نبافته ای

هر کسی خواستار نزدیک شدن به مقام والای او شد، آن را خواسته ای دور کننده بشمار».(1)

گوید:

«این مطلب نسبت به آنچه از فضائلش از پیش گفته شد، همانند یک عیب است. گویی که گفته است: آنگاه که یافتی که به هر کمالی دست یافته است، و در هر فضیلتی بر مردان کامل پیشی گرفته است، هر چه خواهی در ستایش او بگو، مانند این که او را به عبادت ستایش کنی، که او به عالیترین درجه اش رسیده است و در دلاوری دلیران پیشین را از یاد مردم برده است و نسبت به پارسایی پیشوایی است که به او اقتدا می شود و درباره بخشش کسی است که پایان راه به اوست.

به طور کلی فضیلتی نیست که او پرچمدار آن و پیشتاز سردمداران آن نباشد. پس هر چه بر زبان آمد، در صفات او بگو که هیچ انسانی تو را عیبجویی نمی کند.

در این مطلب اشاره ای است به این که فضائل او منحصر نیست، همانگونه که از پیش به آن اشاره کردیم. چگونه این فضائل به حصر در آید، در حالی که پیشوای محدثان احمدبن حنبل گوید: «برای هیچ کس اثبات نشده است فضائل درستی که برای وصیّ پیامبر علیه السلام اثبات شده