خلاصه عبقات الانوار: حدیث ولایت صفحه 383

چیره دست می باشد. بنابراین به چه وجهی آن لغت را در این آیه بار بر آن معنی می کند، در حالی که همان وجه بار شدنش به همان معنا در حدیث ولایت است؟

(3) سومین سخن ولی الله دهلوی در معنی «انما ولیکم الله»

ولی الله در جای دیگر، همان آیه مبارکه را آورده و گوید: «یعنی ای مسلمانان چرا از مرتد شدن عرب - درحالی که جمع هایشان جمع است - می ترسید؟ متولّی امر و یاری دهنده، کسی نیست جز خداوندی که بر شما وحی نازل فرموده و کارهایتان را به سامان می رساند.

علت نزول این آیه و مصداقش صدیق اکبر است، هر چند که لفظش عام است. جابربن عبدالله گفت: آیه درباره عبدالله بن سلام فرو فرستاده شده است، هنگامی که خویشاوندان یهودیش او را تنها گذاشتند. بغوی از أبوجعفر محمدبن علی باقر نقل می کند که آیه درباره مؤمنین نازل شده است. گفته شد: درباره علی نازل شد. فرمود اواز مؤمنین است، نه آنگونه که شیعیان می پندارند و در این جریان حدیثی روایت می کنند و «هم راکعون» را حالتی از «یؤتون الزکوه» قرار می دهند...

این وعده در دوران رسول خدا به انجام نرسید. در زمان حیات حضرتش گروهی برای جنگ با مرتدّان گردهم نیامدند، چون آن زمان، ارتداد محقق نشده بود... همانگونه که پس از دوران شیخین هم محقق نگشت. پس مصداق آیه همان لشکریان فراهم شده برای صدیق اکبر است، که برای جنگ با مرتدّان بیرون آمدند و با یاری خداوند، آنان را در أسرع وقت و بهترین وجه دور کردند و کنار زدند.

گردآوری مردان و برپا کردن جنگ با گروه مرتدّان، یکی از لوازم خلافت است، چون خلافت راشده، ریاست بر مردم و برپا داشتن دین و جهاد با دشمنان خداوند و بالا بردن نام خداوند است...»

نیز گوید: «آیه «و من یتول الله و رسوله» تشویقی است برای به دست گرفتن خلافت راشده. صدیق اکبر مورد نص است و وارد شدنش به زیر مجموعه آیه مورد قطع است. و در آن اشاره ای است به وجوب فرمانبری از خلیفه راشد، و در آن دلالتی است بر تحقّق خلافت صدیق اکبر....

آیه «انما ولیکم الله» لفظش عام است، لیکن مورد نص همان صدیق اکبر می باشد و ورود مورد نص در زیر مجموعه عام قطعی است. پس صدیق اکبر، ولیّ مسلمانان و متولی کارهایشان است. واین معنی خلافت راشده است.»