- حدیث ولایت 2
- سخن مؤلف 3
- تأویل ها و نیرنگ بازی ها 4
- تحریف در لفظ حدیث 4
- چند نکته در این حدیث 6
- سخن دهلوی 8
- پاسخ میر حامد حسین 9
- سخنی از ابوجعفر اسکافی 10
- شرح حال ابوجعفر اسکافی 13
- سخنی از سید حیدر آملی 14
- نگرش و پندی 15
- سخن ابوبکر خوارزمی 18
- بیان ستم هایی که نسبت به آل محمد (ص) رفته است 19
- مقدمه 19
- عصر عثمان: 20
- عصر بنی اُمَیَّه: 20
- جنایات یزید 21
- عصر ابن زُبَیر: 22
- عصر آل مروان و جنایات حَجّاج: 22
- عصر عباسیان: 23
- مبارزه با اعتقادات شیعه: 24
- سیری دوباره در کردار عباسیان: 24
- بیان استوار گامی شیعه: 25
- مَعایِبِ بنی امیه: 28
- شرح حال ابوبکر خوارزمی 30
- سخنی از سید علی بن معصوم مدنی 31
- سند حدیث ولایت 38
- اشاره 38
- (1) روایت ابو داود طیالسی 41
- (2) روایت ابن ابی شیبه 57
- (3) روایت احمد بن حنبل 61
- (4) روایت ترمذی 78
- (5) روایت نسائی 80
- (6) روایت حسن بن سفیان نسوی 82
- (7) روایت أبویعلی موصلی 83
- (8) روایت ابن جریر طبری و صحّت آن 85
- (9) روایت خیثمه بن سلیمان 88
- (10) روایت أبوحاتم بن حبان البستی 89
- (11) روایت طبرانی 92
- (12) روایت حاکم 95
- (13) روایت ابن مردویه 97
- (14) روایت أبونعیم اصفهانی 98
- (15) روایت بیهقی 101
- (16) روایت راغب اصفهانی 102
- (17) روایت خطیب بغدادی 103
- (18) روایت أبوسعید سجستانی 104
- (20) روایت شیرویه دیلمی 106
- (19) روایت ابن مغازلی 106
- (21) روایت نطنزی 110
- (22) روایت أبومنصور دیلمی 111
- (23) روایت خطیب خوارزمی 114
- (24) روایت ابن عساکر 116
- (25) روایت صالحانی 130
- (26) روایت ابوالسعادات ابن اثیر 130
- (27) روایت أبوالقاسم رافعی 131
- (28) روایت ابوالحسن ابن اثیر 133
- (29) روایت أبوربیع بن سبع کلاعی 134
- (30) روایت ضیاء مقدسی 136
- (31) روایت محمدبن طلحه 138
- (32) روایت گنجی شافعی 140
- (33) روایت محب الدین طبری 142
- (34) روایت صدرالدین حموینی جوینی 144
- (35) سخن شمس الدین ذهبی 145
- (36) روایت زرندی 147
- (37) روایت کازرونی 148
- (39) روایت سید شهاب الدین احمد 150
- (38) روایت سید علی همدانی 150
- (40) روایت ابن حجر عسقلانی 152
- (41) روایت حسین بن معین میبدی 153
- (42) روایت جلال سیوطی 154
- (43) روایت قسطلانی 154
- (44) روایت عبدالوهاب بخاری مفسّر 157
- (45) روایت شامی صاحب سیره 158
- (46) روایت ابن حجر مکی و صحیح دانستن آن 159
- (47) روایت علی متقی هندی 161
- (48) روایت عید روس یمنی 162
- (50) روایت وصّابی یمنی 163
- (49) روایت میرزا مخدوم نویسنده «النواقض» 163
- (51) روایت حافی حسینی شافعی 165
- (52) روایت جمال محدث شیرازی 166
- (53) روایت علی بن سلطان قاری 167
- (54) روایت منّاوی 170
- (55) روایت شیخانی قادری 171
- (56) روایت ابن باکثیر مکی 173
- (57) روایت بدخشی 176
- (58) روایت محمد صدر العالم 179
- (59) روایت احمدبن عبدالرحیم دهلوی 180
- (60) روایت محمدبن اسماعیل الامیر 181
- (61) روایت صبّان المصری 183
- (62) روایت عجیلی 183
- (63) روایت محمد مبین لکهنوی 184
- (64) روایت محمد سالم دهلوی 186
- (65) روایت مولوی ولی الله لکهنوی 187
- (66) روایت قندوزی بلخی 187
- (67) روایت حسن زمان حیدرآبادی 188
- فصل اول: نام گروه دیگر از راویان حدیث ولایت در گذر قرن ها 232
- اشاره 232
- (1) روایت عیسی بن عبدالله 234
- (2) روایت عبدالجلیل بن عطیه 234
- (4) روایت حکم بن عیینه 235
- (3) روایت ابن ابی غنیه 235
- (5) روایت أبواسحاق سبیعی 236
- (6) روایت نضربن شمیل 236
- (7) روایت أبوعامر عقدی 237
- (8) روایت عبدالرزاق بن همام 238
- (9) روایت حسن بن عمر بن شقیق الجرمی 238
- (10) روایت أبونعیم ملائی 239
- (12) روایت ابن راهویه 240
- (11) روایت زهیربن حرب 240
- (13) روایت عثمان بن ابی شیبه 241
- (15) روایت لوین 242
- (14) روایت عفّان بن مسلم 242
- (17) روایت أبواحمد عسّال 243
- (16) روایت ابن سُمّویه 243
- (19) روایت ابن ابی عاصم 244
- (18) روایت أبوحاتم رازی 244
- (20) روایت عبدالله بن احمد 246
- (21) روایت بزّار 247
- (23) روایت احمدبن حسین صوفی 248
- (22) روایت مطین 248
- (24) روایت رویانی 249
- (25) روایت أبوالقاسم بغوی 250
- (26) روایت طحاوی 251
- (27) روایت محمدبن مخلد عطار 252
- (28) روایت ابن عقده 253
- (29) روایت محمدبن یعقوب أخرم 254
- (31) روایت محبوبی 255
- (30) روایت ابن فارس 255
- (32) روایت ابن السکن 256
- (33) روایت ابوبکر قطیعی 256
- (34) روایت اسماعیلی 257
- (35) روایت محمدبن مظفّر 258
- (37) روایت أبوالقاسم ابن الطحّان 259
- (36) روایت ابن المقرئ 259
- (38) روایت ابن شاهین 260
- (39) روایت المرجی 260
- (41) روایت أبوعبداللّه بن منده 261
- (40) روایت ابن الجرّاح 261
- (42) روایت غسّانی صیداوی 262
- (44) روایت جراحی 263
- (43) روایت أبوعمر ابن مهدی 263
- (45) روایت ابن ابی عقیل صوری 264
- (47) روایت ابن السوادی 265
- (46) روایت أبوعلی بن مذهب 265
- (48) روایت دهلقی 266
- (49) روایت أبوسعد جنزرودی 266
- (50) روایت سبط بحرویه 267
- (51) روایت ابونصر تاجر 267
- (53) روایت عاصمی 268
- (52) روایت أبوالحسین بن نقور 268
- (54) روایت اسماعیل بن احمد بیهقی 269
- (55) روایت أبوعلی حدّاد 269
- (56) روایت بغوی 270
- (59) روایت ابن المؤذن 271
- (57) روایت هبه اللّه بن حصین 271
- (58) روایت خلّال 271
- (61) روایت أبوالقاسم ابن سمرقندی 272
- (60) روایت زاهر بن طاهر 272
- (62) روایت ابن عربی مالکی 273
- (63) روایت کروخی 274
- (64) روایت أبوالخیر طالقانی قزوینی 274
- (65) روایت مکبّر 276
- (66) روایت نجم الدین کبری خیوقی 277
- (67) روایت ابن الشیرازی 277
- (68) روایت سبط ابن جوزی 278
- (69) روایت قرشی 279
- (70) روایت ابن منظور افریقی 280
- (71) روایت خطیب تبریزی 285
- (73) روایت سبکی 286
- (72) روایت فاروقی 286
- (74) روایت صلاح الصّفدی 287
- (75) روایت ابن کثیر دمشقی 288
- (77) روایت نورالدین هیثمی 291
- (76) روایت محمدبن ابی بکر انصاری 291
- (78) روایت ابن دِقماق 296
- (79) روایت فاسی 297
- (81) روایت بدرالدین عینی 298
- (80) روایت بوصیری 298
- (82) روایت باعونی 299
- (83) روایت صالحی دمشقی 300
- (84) روایت عبدالحق دهلوی 301
- (85) روایت عصامی 302
- (86) روایت جلوتی واعظ 305
- (88) روایت مرعی مقدّسی 305
- (87) روایت طرابوزانی 305
- (89) روایت مکشخانوی 305
- (91) روایت مبارکفوری 306
- (90) روایت نبهانی 306
- (92) روایت منصور علی ناصف 306
- (94) روایت عباس احمد صقر - احمد عبدالجواد 307
- (93) روایت ألبانی 307
- اشاره 308
- فصل دوم: درباره اِسنادهای معتبر حدیث ولایت 308
- (1) ابن ابی عاصم گفت: 309
- (2) حافظ نسائی گوید: 310
- (3) حافظ ابوالقاسم طبرانی گفت: 311
- (4) حافظ طبرانی گوید: 312
- (5) حافظ أبونعیم اصفهانی گوید: 313
- (6) حافظ أبونعیم اصفهانی گوید: 314
- (7) حافظ ابونعیم گوید: 315
- (8) حافظ ابن عساکر گوید: 317
- (9) حافظ ابن عساکر گوید: 318
- (10) حافظ ابن عساکر گفت: 319
- (11) حافظ ابن عساکر گوید: 320
- (12) حافظ ابن عساکر گفت: 321
- (13) حافظ ابن کثیر در راستای روایت های حدیث گوید: 323
- (14) حافظ ذهبی در شرح حال جعفر بن سلیمان گوید: 325
- فصل سوم: درباره خبر عبداللّه بن عباس در منقبت های دهگانه 328
- اشاره 328
- (1) روایت شعبه 332
- (2) روایت أبو داود طیالسی 333
- (4) روایت احمدبن حنبل 334
- (3) روایت ابن سعد 334
- (6) روایت أبن ابی عاصم 337
- (5) روایت ترمذی 337
- (8) روایت نسائی 339
- (7) روایت بزّار 339
- (9) روایت أبویعلی 340
- (10) روایت محاملی 345
- (11) روایت طبرانی 346
- (12) روایت حاکم نیشابوری 348
- (13) روایت ابن عبدالبر 349
- (14) روایت حسکانی 351
- (15) روایت ابن عساکر 353
- (16) روایت ابن اثیر 355
- (17) روایت گنجی شافعی 356
- (18) روایت محب طبری 357
- (19) روایت المزّی 357
- (20) روایت ذهبی 357
- (21) روایت ابن کثیر 358
- (22) روایت أبوبکر هیثمی 358
- (23) روایت ابن حجر عسقلانی 359
- اشاره 381
- دلالت حدیث ولایت 381
- (1) نخستین سخن ولی الله دهلوی در معنی آیه «انما ولیکم الله» 381
- (2) سخن دوم ولی الله دهلوی در معنی «انما ولیکم الله» 382
- (3) سومین سخن ولی الله دهلوی در معنی «انما ولیکم الله» 383
- (4) چهارمین سخن دهلوی در مورد آیه «انما ولیکم الله» 384
- (5) أبوشکور به دلالت این آیه و حدیث غدیر، سر تسلیم فرود آورده است 384
- (6) تسلیم برادرزاده دهلوی 387
- (7) کلمه «بعدی» قرینه است 388
- (8) استدلال به گفته ابن تیمیه 391
- (9) استدلال به کلام منسوب به حسن مثنی که بدان رضایت داده اند. 393
- (11) حدیث منا شده (سوگند دادن) در مسجد مدینه 396
- (10) استدلال به کلام حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام 396
- (12) حدیث ولایت و حدیث های دیگری در یک سیاق 401
- (13) حدیث: تو بعد از من امام هر مرد و زن مؤمن و هستی 402
- (14) کلام پیامبر درباره علی در روز انذار که بعد از من ولیّ شماست. 403
- (15) کلام پیامبر در حدیثی خطاب به علی علیه السلام: 404
- (16) در تفسیر اهل البیت علیهم السلام کلمه «اولیاء» به معنی «ائمه» است. 407
- (17) اختصاص یافتن لفظ ولیّ و مقام ولایت به جانشینان پیامبرمان 408
- (18) کلمه «ولیّ» در اطلاقش معنی «متصرّف در امر» را 409
- (19) به نظر شافعی و گروهی دیگر، حمل لفظ مشترک بر تمامی معنی هایش - آنجا که قرینه ای ندارد - واجب است 410
- (20) ابن حجر گوید: «من کنت ولیه» یعنی متصرف در امر 412
- (21) حدیث بریده با جمله «من کنت ولیه فعلی ولیه» 412
- (23) کلام پیامبر به بریده: «این را مگو، او شایسته ترین مردم (اولی الناس) نسبت به شماست بعد از من» 416
- (22) حدیث ولایت به لفظ: «الله ولیی و أنا ولی المؤمنین، و مَنْ کُنتُ ولیّه فهذا ولیّه» 416
- (24) بریده از کلام پیامبر امامت را فهمید، لذا از بیعت با ابوبکر باز ایستاد. 432
- (25) بریده از این حقیقت که حضرت علی علیه السلام از هر فرد دیگری نزد خداوند و پیامبرش محبوب تر بود، چه می فهمید؟ 436
- (26) تصریح بریده به برتری حضرت علی علیه السلام پس از کلام پیامبر 439
- (27) خطبه پیامبر پس از نزول آیه مبارکه «انّما ولیّکم الله و رسوله...» 440
- (28) حدیث غدیر به نقل براء، با جمله «هذا ولیکم من بعدی» 444
- (30) حدیث غدیر به روایت ابوسعید خدری به نقل ابونعیم و نطنزی 445
- (29) حدیث غدیر با جمله «.. و رضا الرب برسالتی و الولایه لعلی من بعدی» 445
- (31) حدیث غدیر با جمله «من کنت اولی به من نفسه فعلی ولیّه» 446
- (32) تحقیق سبط ابن جوزی درباره معنی حدیث غدیر 447
- (33) عمر گفت: امروز ولیّ هر مؤمن شدی. 448
- (34) معنای «علی منی و أنا منه» در حدیث ولایت 448
- (35) حدیث هایی که حاکم و دیگران نقل کرده اند و پدر دهلوی به آن ها استشهاد کرده و معنایش را تقریر نموده است. 449
- (36) حدیث برانگیختن پیامبران بر ولایت برای علی 451
- (37) حدیث عرضه شدن نبوت و ولایت بر آسمان ها و زمین 455
- (38) حدیث پیوستگی اسلام، قرآن و ولایت 455
- (39) لفظ هایی از حدیث ولایت که بر امامت دلالت دارد 457
- (40) سیاق این حدیث،از حمل بر دوستی و یاری ممانعت دارد 459
- حمل کلمه «بعد» بر گسستگی باطل است. 460
- اشاره 460
- (2) کلمه «بعد» به طور آشکار، پیوستگی را می رساند 461
- (3) حدیث ولایت و احادیث دیگر، نصّ بر ولایت علی است و دلیل بر ولایت آنان نیست 461
- (1) علی بر آن سه نفر ولایت دارد 461
- (4) حدیث با جمله: «من کنت ولیه فعلی ولیّه» 462
- (5) ایراد لاهوری بر مشابه این حمل در حدیث غدیر 463
- فهرست 465
سخن ابو مهدی مغربی در ستایش مسند
ابومهدی عیسی بن محمد مغربی _ یکی از هفت استادی که شاه ولی الله دهلوی به پیوستگی اسنادش به آنان افتخار می کند _ در مدح کتاب مسند چنین می گوید:
«و مسندش را تألیف کرد، که اصلی ازاصول این امت است. در آن مطالبی گرد آورد که برای دیگری پیش نیامد. او دارای نوشته های برتری است، از جمله مسند که سی هزار حدیث دارد، و با افزودن فرزندش عبدالله به چهل هزار حدیث می رسد. فرزندانش را گرد آورد و کتاب را بر آنان خواند. گوید: این کتاب را از میان بیش از هفتصد و پنجاه هزار حدیث گرد آوردم و برگزیدم. آنچه مسلمانان در مورد حدیث رسول خدا اختلاف کردند، به آن مراجعه کنید. اگر آن را در این دیدید، که هیچ، وگرنه حجت نیست.»(1)
سخن عبدالحق دهلوی در ستایش مسند
شیخ عبدالحق دهلوی در وصف مسند گوید:
«مسند امام احمد در میان مردم شناخته شده است، بیش از سی هزار حدیث در آن گرد آورده است. کتاب او در دوران خودش بالاترین، والاترین و جامعترین کتاب ها بود.»(2)
سخن ولی الله دهلوی در ستایش مسند
عبدالرحیم دهلوی، پدر دهلوی گوید: طبقه دوم کتاب هایی است که به درجه الموطا و صحیحین نمی رسند ولی پس از آن ها جای دارند. نویسندگانش به وثوق، عدالت، حفظ و تبحر در رشته های مختلف حدیث معروف بودند، در کتاب هایشان بر اساس آنچه با خود پیمان بستند کوتاهی و تساهل به کار نبردند و بعدی ها آن ها را پذیرفته و محدثان و فقها - نسل به نسل - مورد توجه قرار دادند. میان مردم شهرت یافتند و گروه هایی به آن چنگ زدند: مطالب دشوار را شرح دادند، رجالش را بررسی کردند و در پی استنباط فقه آن برآمدند. بر پایه آن حدیث ها، عموم دانش ها پایه گذاری شد، مانند سنن أبوداود، جامع ترمذی، و گزیده نسائی. این کتاب ها را همراه با طبقه اول، رزین در تجرید الصحاح و ابن اثیر در جامع الاصول مورد توجه قرار دادند.
مسند احمد می تواند در این رده باشد. امام احمد آن را اصلی قرار داد که صحیح و غلط به آن
1- مقالید الأنید _ شرح حال احمدبن حنبل.
2- رجال المشکاه - شرح حال احمدبن حنبل.