پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 117

کتابه الکافی؟ » می گوید: « فکأنّ أمرَالزّیادهِ شییءٌ طبیعیٌّ و واردٌ فی کلِّ حال » (1).

نویسنده کتاب «انتصارالحق» پس از بیان اینکه یک کتاب کامل وضخیم به نام «روضۀ کافی» که حتّی خود شیعیان درآن تردید دارند و مؤلفی برای آن نمی شناسند، به دور از شأن قلم و عفت آن، می نویسد: « وکأنّهُ بَذرالشّیطان !» . (2)

بررسی و نقد تردید در روضۀ کافی

اشاره

این نقد، ازدوجهت: سند و استناد بر کافی وارد شده است که هردو مورد جداگانه مورد کاوش قرار می گیرد.

الف) تعمّق در سند

عالم مصری به طور مشخص روی نخستین روایت روضه انگشت گذاشت و با توجه به اینکه عصر کلینی اجازه نمی داده که وی « محمدبن اسماعیل بن بزیع » را دیده و از او حدیث استماع کند، این نتیجه را گرفت که روضه از کلینی نیست و نمی تواند جزء مجموعه کتاب های کافی باشد؛ ولی این نتیجه گیری به دلایلی شتاب زده و غیر محققانه است.

یک - سه سَند برای یک روایت: با نگاهی نَه چندان عمیق به متن روضه، روشن است که کلینی سه سَند برای این روایت امام صادق (ع) که درحقیقت منشور راهبرد زندگی برای پیروانش محسوب می گردد، ذکر می کند (3)، و ابوزهره گو اینکه دوسند دیگر را ندیده، تنها روی سند دوم بدون توجّه به « واو » عطف و محل عطف آن، داوری نموده است، درحالی که «واو» محمدبن اسماعیل را عطف می کند به علی بن

1- اصول مذهب الشیعه الإمامیه الإثنی عشریه، ج1/437.
2- علی محمد، مجدی محمد، انتصار الحق. . . /274.
3- روضه الکافی/2: سندها عبارتند از:1. محمدبن یعقوب الکلینی (کلام یکی از روات از کلینی ) قال: حدّثنی علی بن ابراهیم، عن ابیه، عن ابن فضّال، عن حفص المؤذن، عن ابی عبدالله (ع) أنّه کتب. . . ،2. و عن محمدبن اسماعیل بن بزیع، عن محمّدبن سنان، عن اسماعیل بن جابر، عن ابی عبدالله (ع) . . . ، 3. قال: و حدّثنی الحسن بن محمد، عن جعفر بن محمدبن مالک الکوفی، عن القاسم بن الربیع الصحّاف، عن اسماعیل بن مخلّد السّراج، عن ابی عبدالله (ع) . . . . .