پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 120

نیست؛ اوّلاً : با جملۀ قبلیش: « إلّا أنّه حَکی فی ریاض العلماء عن الفاضل القزوینی أنّ الّروضهَ من تصنیف ابن إدریس. . . » که یک نفر مدعی این معنا شده نَه اکثر، کاملاً در تضاد است. ثانیاً: آنچه نسبت به کتاب روضه ایجاد تردیدکرده و در منابع مختلف عنوان شده، نسبتی است که به ملّا خلیل بن الغازی القزوینی داده شده و صاحب ریاض العلما در ترجمه قزوینی به عنوان اعتقادات عجیب و غریب او، می آورد: « وأنّ الرّوضهَ لیسَ من تألیف الکلینی \بل هُوَ من تألیف ابن إدریس و إن ساعَده فی الأخیر بعض الاصحاب » (1)، و اضافه می کند که چه بسا این قول به شهید ثانی نسبت داده شده ولی به اثبات نرسیده است (2).

صاحب «روضات الجنات» که مؤلف انتصارالحق به این کتاب استناد کرده، در دو جا، یکی در ترجمه ملاخلیل قزوینی و دیگری درترجمه کلینی (3)، و شهیدی تبریزی در مرءات (4)، و درایتی در مقدمه الشّافی فی شرح الاصول الکافی (5)، این سخن را گفته اند و همه، گوینده این نسبت را ملّا خلیل می دانند. برای صحت و سقم این نسبت به ملّا خلیل و شهید ثانی، چند نکته قابل ذکر است:

اول - تردید در نسبت: بیشتر بلکه همه آن هایی که این نسبت را بازگو نموده اند، با نگاهِ شک و تردید برخورد کرده و با عبارت « کان ینُسَب » (6)آورده اند، بلکه در مورد شهید ثانی این نسبت را با جمله های « ولکن لم یُثبَت » (7)و « فلا تغفل » (8)، انکار نموده اند. گذشته از

1- الافندی، المیرزا عبدالله الاصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، تحقیق السید احمد الحسینی، قم، مطبعه الخیام14٠1ق، ج2/261(ترجمه ملا خلیل) .
2- الافندی، المیرزا عبدالله الاصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، تحقیق السید احمد الحسینی، قم، مطبعه الخیام14٠1ق، ج2/261(ترجمه ملا خلیل) .
3- الخوانساری، روضات الجنات. . . ، ج3/272، رقم 287، و ج 6/118ترجمه کلینی.
4- مرءات الکتب، ج3/139.
5- القزوینی، المولی خلیل، الشّافی فی شرح اصول الکافی، تحقیق محمدحسین الدرایتی، قم، دار الحدیث، ط الأولی143٠ق/18(مقدمه) .
6- الخوانساری، روضات الجنات، ج3/272، ترجمه رقم287.
7- الأفندی الأصفهانی، ریاض العلماء. . . ، ج2/261.
8- الخوانساری، روضات الجنات. . . ، ج3/272. .