پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 122

است و به همین جهت در فهم عبارات ائمه (علیهم السلام) و ترجمه آنها به فارسی و. . . ، دچار خطا و اشتباه گردیده است (1)، و شاید علت اینکه نَه تنها آرای او مورد نقد علما قرار گرفت بلکه کتاب هایی بر ردّ افکار وی به رشته تحریر درآمد (2)، همین نکته باشد.

خامساً : این شخص در « الصّافی فی شرح اصول الکافی » که به دستور شاه عبّاس دوم صفوی، صورت گرفت بی نهایت از شاه، تمجید و دوحدیث از رسول الله (ص) در توصیف این سلسله می آورد (3)، و از شاه عبّاس دوم به «أعلی حضرت پادشاه زمان، نورحدقۀ شیعیان، نور حدیقۀ اهل ایمان، غلام با اخلاص صاحب الزّمان، برگزیدۀ خاندان مصطفی، شهسوار اولاد مرتضی» یاد وثواب کتابش را به روزگار فرخنده اعلی حضرت پادشاه دین پناه، هدیه می نماید (4).

با توجّه به این نکات، می توان این نتیجه را گرفت که هرچند نسبت یاد شده به او درست باشد، ولی افکار و آرای وی دارای پایه های استواری نبوده است.

دو - شواهدی بر صحت استناد روضه به کلینی

با قطع نظر از آنچه اشاره شد، شواهد زیادی وجود دارد بر اینکه کتاب روضه از آنِ کلینی و جزء کافی است:

-شهادت نجاشی و طوسی: نجاشی (م45٠ق) و شیخ طوسی (م46٠ق) ، وقتی کافی را از

1- الأفندی، ریاض العلماء. . . ، ج2/27٠.
2- القزوینی، ملاخلیل، الشافی فی شرح اصول الکافی، تحقیق محمدحسین الدرایتی، قم، دارالحدیث، ط الاولی143٠ق، /13- 36 (مقدمه) و کتاب های ردّ بر او را نام برده است.
3- الخوانساری، روضات الجنات، ج3/271.
4- القزوینی، ملاخلیل، الصّافی فی شرح اصول کافی، تصحیح مولوی سید تصدق حسین صاحب رضوی، چاپ لکنهو (خطی) ، کتابخانه آیهالله بروجردی به شماره226و225/105/3: احادیث عبارتند از: 1. قال (ص) : یخرج بقزوین رجل اسمه اسم نبی، تسرع الناس الی طاعته، المشرک والمؤمن، یملاء الجبال خوفاً. . . ؛ 2. قال (ص) : یخرج من الدیلم یملاء الجبال و السهل و الوعور خوفاً و مهابهً و یسرع الناس إلی طاعته، البرّ و الفاجرو یؤید هذا الدّین. .