- مقدمه 1
- سخنی با خوانندگان 4
- اشاره 7
- بخش اول: معرفی کلینی و کافی 7
- مقدمه 8
- اشاره 9
- فصل اول: ترجمه و ویژگی های ثقه الاسلام کلینی 9
- ١. نام و زادگاه کلینی 9
- ٢. ولادت و مدت عمر کلینی 13
- اشاره 16
- ٣. وفات کلینی ٣٢٨ه. ق یا٣٢٩ه. ق 16
- سال تناثرالنّجوم! 18
- 4. مدفن و مزار کلینی 20
- 5. خانواده مرحوم کلینی 24
- 6. کلینی و فراگیری حدیث 25
- ٨. اساتید و مشایخ کلینی 26
- ٧. بغداد آخرین پایگاه کلینی 26
- 9. شاگردان کلینی 29
- ١. کلینی از منظر عالمان امامیه 32
- فصل دوم: کلینی از دیدگاه عالمان 32
- ٢. کلینی در نگاه دانشمندان اهل سنت 33
- فصل سوم: جایگاه کافی در میان مجامع حدیثی 35
- اشاره 35
- الف) نزدیک به عص-ر امام (عج) 37
- ١. ویژگی های کتاب کافی 37
- ب) کافی و ابتکار جدید 38
- ج) جامعیت بی بدیل کافی 39
- ه) دقت در متن و سلسله اسناد 40
- د) کافی الگو برای دیگران 40
- و) تلاش در کاهش اسناد 42
- ز) عدم ذکر روایات معارض 43
- ک) اجابت نیاز واحساس وظیفه 44
- ح) ترتیب احادیث باب، بر ملاک صحت و. . . 44
- ط) تطبیق روایات با عنوان باب 44
- ل) فزونی احادیث کافی بر کلّ صحاح 45
- ٢. کافی مورد تأیید دانشمندان 46
- ٣. صحت و سقم روایات کافی 48
- اشاره 51
- فصل چهارم: اهمیت کافی در مقایسه با صحاح ششگانه 51
- ١. صحیح بخاری 51
- الف) اغراق نسبت به بخاری 51
- ب) اختلاف در أصَحّیت 53
- ج) نام اصلی صحیح بخاری 54
- د) انتساب کتاب به مؤلف 55
- ه) نمود یافتن کینه بخاری نسبت به ابوحنیفه 58
- و) چالش های مهم صحیح بخاری 59
- ٢. نگاهی به جوامع دیگر اهل سنت 62
- نتیجه گیری 67
- بخش دوم: نقل و نقد اشکالات بر اسناد کافی 68
- اشاره 68
- آغاز 69
- اشاره 69
- گفتار اول: انگیزه های وهابیان از نقد بر اصول کافی 69
- فصل اول: انگیزه ها و اشکالات وهابی ها بر کافی 69
- ١. اهمیت کافی در میان کتاب های روایی 70
- ٢. ناسازگاری با اعتقاد وهابی ها 71
- ٣. مذمت صحابه در کافی 71
- گفتار دوم: اشکالات وهابیان بر کتاب کافی 72
- ١. عدم حجیت روایات کافی 72
- اشاره 72
- 4. تحریف قرآن و مصحف علی (ع) و. . . 72
- الف) فقدان دانش حدیث شناسی در شیعه 73
- ب) نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص) 74
- الف) افترا و تهمت به شیعه 75
- اشاره 75
- بررسی و نقد اشکال اسنادی 75
- ب) ادعای نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص) ! 79
- ج) فقدان معیار شناخت حدیث صحیح از ناصحیح! 85
- اشاره 85
- اوّل: مکتوبات امیرالمؤمنین (ع) 86
- دوم: صحیفه های مکتوب پس از علی (ع) 89
- اشاره 92
- اول - جایگاه امام صادق نزد عالمان اهل سنّت 92
- دوم: تربیت یافتگان مکتب امام صادق (ع) 94
- اول - فرمان منع تدوین حدیث 100
- دوم - نابودکردن احادیث رسول الله (ص) 103
- سوم - ظهور جاعلان حدیث 104
- اشاره 106
- ٢. اضافه شدن بر تعداد کتاب های کافی 106
- الف) طرح اصل اتّهام 107
- ب) بررسی و نقدِ افزودن برکتاب های کافی 108
- ٣. تردید در روضۀ کافی 116
- اشاره 116
- بررسی و نقد تردید در روضۀ کافی 117
- یک - ادعای خلاف واقع ابوزهره! 119
- اشاره 119
- دو - شواهدی بر صحت استناد روضه به کلینی 122
- نتیجه گیری 125
- اشاره 126
- بخش سوم: بررسی و نقد ادعای تحریف قرآن کریم به روایت کلینی 126
- مقدمه 127
- ١. طرح اتهام شیعه به تحریف قرآن 128
- فصل اول: اعتقاد شیعه به تحریف قرآن کریم 128
- اشاره 128
- اشاره 129
- الف) مفهوم تحریف 129
- ٢. بررسی و نقد اتهام تحریف 129
- یک - تحریف در لغت 129
- دو - تحریف در اصطلاح 130
- ب) شیعه و اعتقاد به تحریف 131
- اشاره 131
- یک - ضرورت مذهب شیعه بر عدم تحریف 132
- دو - قرآن و امامان معصوم شیعه (علیهم السلام) 133
- سه - تحریف ناپذیری قرآن از نگاهِ عالمانِ مؤثّر شیعه 136
- فصل دوم: کلینی و اعتقاد به تحریف قرآن 150
- ١. طرح اتّهام تحریف 150
- اشاره 150
- اشاره 153
- ٢. بررسی و نقد اتهام تحریف قرآن نسبت به کافی 153
- اشاره 155
- مرحله اول: پاسخ نقضی 155
- الف) نقص و دگرگونی در الفاظ و حروف قرآن 156
- ب) نقص و تغییر در تعداد آیات قرآن 157
- ج) نقص و زیادی در تعداد سوره ها 165
- د) تحریف در متن آیات 167
- ه) حذف بخشی از آیات قرآن 170
- اشاره 172
- مرحله دوم: پاسخ حلّی به تحریف قرآن 172
- نکته اول: آغاز و زمینه تهمت تحریف، به کلینی 173
- نکته دوم: ادعای کافی صحیح ترین کتاب! 176
- موضع کلینی نسبت به احادیث نشان دهنده تحریف 179
- اشاره 182
- عناوین و روایات موهم تحریف 182
- اول - علی (ع) و ولایت 182
- دوم - اهل بیت (علیهم السلام) 184
- مهم ترین روایات دالّ بر تحریف و نقصان قرآن 185
- بررسی و نقد افترای تحریف قرآن 187
- اشاره 187
- اول - خطبه مؤلِّف و مهم ترین نکات 188
- دوم - دفع اتّهام براساس عناوین 189
- اول - احادیث علی (ع) و ولایت 193
- اشاره 193
- دوم: احادیث اهل البیت (علیهم السلام) 205
- سوم - پاسخ روایات تحریف 210
- فصل سوم: مصحف امیرالمؤمنین (ع) حقیقت یا توهم؟ 229
- اشاره 229
- ١. طرح اشکال بر مصحف علی (ع) 229
- اشاره 232
- ٢. بررسی و نقد مزعوم خواندن مصحف علی (ع) 232
- یک - گزارش از مصحف علی (ع) در منابع اهل سنت 233
- الف) آیا مصحف علی مزعوم، موهوم و خیال است؟ 233
- اشاره 233
- دو - نادرست بودن تضعیف خبر مصحف علی (ع) 235
- ب) محتوای مصحف علی (ع) 240
- د) کتاب سُلیم بن قیس. . . 245
- ج) نقش کلینی در ترویج مصحف علی (ع) 245
- ه) منع از کتابت جز قرآن 247
- و) لازمۀ مصحف علی (ع) کوتاهی در امر تبلیغ! نیست 254
- ز) وضعیت فعلی مصحف 255
- نتیجه گیری 257
- اشاره 259
- بخش چهارم: غلوّ در امامت به روایت کافی 259
- مقدمه 260
- فصل اول: طرح اندیشه امامت، از سوی عبدالله بن سبأ 261
- ١. طرح اتهام 261
- اشاره 263
- ٢. بررسی و نقد ادعای دسیسه ابن سبأ 263
- یک - شیعه در لغت 264
- اشاره 264
- الف) مفهوم «شیعه» 264
- دو - شیعه در اصطلاح 265
- ب) پیدایش و ظهور شیعه 267
- اشاره 267
- یک - قرآن و اصطلاح شیعه 268
- دو - جلوه گاه عینی شیعه در عصر رسول الله (ص) 273
- سه - نمادها و شخصیت های شیعه در زمان رسول الله (ص) 279
- ج) ابن سبأ، طرّاح امامت! 280
- د) نقد اتّهام طرّاحی امامت، از سوی ابن سبأ 281
- اشاره 281
- یک - علی (ع) ، وزیر و وصی و جانشین پیامبر 282
- دو - علی (ع) ولی هرمؤمن 283
- سه - اطاعت علی (ع) ، اطاعت رسول الله (ص) 284
- چهار - سفارش آسمانی ویژه 284
- پنج - علی (ع) ، سید عرب 285
- شش - علی (ع) ، روشنگر موارد اختلاف میان امت 285
- هفت - علی (ع) ، هارون رسول الله (ص) 285
- هشت - دو امانت گرانسنگ و جداناپذیر 286
- نُه - حدیث غدیر، ماندگارترین 287
- ١. طرح اصل اتهام 295
- فصل دوم: غُلُوّ در امامت و ریشه های آن 295
- اشاره 297
- الف) هویتِ موهوم و ساختگی بودن ابن سبأ 297
- اشاره 297
- یک - تردید در هویت ابن سبأ 297
- ٢. بررسی و نقد یهودی بودن امامت! وغلوّ درآن 297
- دو - تردید در ملّیت و زادگاه ابن سبأ 299
- چهار - موهوم بودن سرانجام و اهداف ابن سبأ 300
- سه - تردید در نسب ابن سبأ 300
- پنج - تأثیرگذاری شگفت آمیز ابن سبأ 303
- شش - افسانه بودن ابن سبأ 306
- هفت - ابن سبأ در منابع شیعه 311
- ب) غُلُوّ در امامت، مفهوم و ملاک آن 317
- اشاره 317
- یک - مفهوم شناسی غُلُوّ 318
- دو - ملاک غُلُوّ 320
- اشاره 322
- ج) غلو و غلات از نگاه شیعه 322
- یک - موضع امامان شیعه 322
- دو - موضع عالمان شیعه 323
- سه - اتهام غلوّ به کدام شیعه؟ 324
- اشاره 326
- فصل سوم: بررسی مصادیق غلو در امامت، به روایت کافی 326
- ١. امامت و اصول دین 326
- اشاره 326
- ارزیابی و فرو ریختن مبنا و بنا 327
- یک - عدم غلو در اصل امامت 327
- دو - بررسی روایات باب دعائم الاسلام کافی 334
- اشاره 342
- ٢. برتری یا مساوی بودن مقام امامت و نبوت 342
- یک - برتری یا همانندی علما با انبیای بنی اسرائیل 343
- بررسی و نقد 343
- اشاره 343
- دو - برتری نه غلوّ 345
- سه - مغالطه غیر منصفانه 346
- اشاره 348
- الف) امامت ابراهیم (ع) 348
- ٣. امتیازهای نبوت و امامت 348
- ب) وحی و امامان 351
- اشاره 353
- 4. عصمت امامان (علیهم السلام) و غُلُوّ 353
- طرح ادعای غلوّ در عصمت 354
- اشاره 355
- ارزیابی و نقد غلو در عصمت 355
- الف) مفهوم عصمت 356
- ب) عصمت و اختلاف مبنا 358
- ج) نگاهی به دلایل عصمت امام (ع) 360
- د) بررسی روایات عصمت امام (ع) 367
- اشاره 382
- 5. غُلُوّ، و علم غیب امامان (علیهم السلام) 382
- الف) طرح اصل اشکال 382
- ب) بررسی و تصحیح، نَه غُلُوّ 383
- اشاره 383
- یک - نگاهِ کلّی به روایات دالّ بر علم غیب ائمه (علیهم السلام) 384
- دو - دیدگاه کلی امامیه و علم غیب ائمه (علیهم السلام) 386
- نتیجه گیری 403
- اشاره 405
- بخش پنجم: تکفیر و مذمت صحابه در کافی 405
- مقدمه 406
- فصل اول: اصل شبهه تکفیر صحابه 407
- ١. طرح اتهام 407
- اشاره 409
- ٢. بررسی و نقد اتهام تکفیراصحاب 409
- الف) مفهوم شناسی «کفر» ، «تکفیر» و. . . 410
- ب) مفهوم اصحاب و صحابه 411
- ج) تاریخچه و علت تکفیر صحابه 413
- د) منکران امامت 415
- اشاره 415
- اول - منکران امامت محکوم به کفر و نجاست اند 417
- دوم - منکران امامت محکوم به اسلام 418
- سوم - کلینی و حکم مخالفان امامت 423
- اشاره 424
- فصل دوم: عادل یا فاسق بودن صحابه 424
- اشاره 425
- ١. دیدگاه جمهور اهل سنّت نسبت به عدالت صحابه 425
- الف) دلایل عدالت اصحاب 426
- اشاره 426
- آیات قرآن کریم 427
- احادیث و عدالت همه صحابه 428
- ب) بررسی و نقد دلایل عدالت کل صحابه 429
- بررسی آیات قرآن بر عدالت اصحاب 429
- بررسی و چالش احادیث بر عدالت همه صحابه 435
- ٢. دیدگاه شیعه نسبت به عدالت صحابه 439
- اشاره 439
- الف) ملاک ارزیابی صحابی واقعی 439
- اشاره 439
- یک - چهره های مورد تأیید رسول الله (ص) 440
- دو - عمل، محک ارزیابی 442
- ب) خطا بودن ادعای اجماع 447
- اشاره 450
- ٣. نقش کافی در مذمت و تکفیر صحابه 450
- اشاره 452
- بررسی و تبیین روایات 452
- الف) اختلاف در شأن نزول آیات 453
- ب) مساوی نبودن ارتداد با خروج از دین 453
- ج) استثنای سه نفر به عنوان سمبل 456
- الف) اصحاب دربند کشیده شده 457
- 4. نقش منابع اهل سنت در مرتد خواندن و تکفیر صحابه 457
- اشاره 457
- ج) دُور باد! دُور باد! 458
- ب) عدم اجازه ورود بر حوض 458
- د) ارتکاب جنایت 459
- ه) بازگشت به قهقری 459
- و) به کفر باز نگردید! 459
- ز) پیروی از دین یهود و نصاری! 460
- ١. طرح اشکال تکفیر و. . . 464
- اشاره 464
- فصل سوم: تکفیر، سَبّ و مُعذّب بودن شیخین 464
- ٢. ارزیابی و نقد این اشکال 465
- اشاره 465
- الف) ادعای بی دلیل 466
- ب) نامه امام ابی الحسن موسی (ع) 467
- ج) عدم ایمان واقعی شیخین 468
- د) ادعای سبّ و لعن ابابکر وعمر! 475
- ٣. ارزیابی و باز خوانی اتهام 476
- الف) تفاوت مفهوم سَبّ و لعن 476
- اشاره 476
- ب) ممنوعیت سَبّ و دشنام در روایات شیعه 478
- فصل چهارم: تکفیر و لعن اُمّ المؤمنین عایشه (م5٧ق) 486
- ١. طرح اشکال 486
- الف) عدم خروج از اسلام 487
- ٢. بررسی و نقد این اشکال 487
- اشاره 487
- ب) اتهام بزرگ 487
- ج) خیانت علمی 488
- د) تحرکات أُمّ المؤمنین عایشه 489
- ه) مذمت أُمُّ المؤمنین عایشه در احادیث اهل سنت 491
- و) أُمّ المُؤمنین عایشه از نگاهِ شیعه 499
- اشاره 517
- فصل پنجم: راه حل معقولانه نسبت به صحابه 517
- نتیجه گیری بخش های پنج گانه 522
- کتابنامه 527
شیعه، با مصحف مسلمانان متفاوت بوده ومصحف مسلمانان تحریف شده است (1).
6. عدم اخذ دین غیر شیعه: . . . عن علی بن سُوید قال (2): «کتبتُ ألی أبی الحسن موسی (ع) وهُوَ فی الحَبسِ کتاباً أسأله عن حاله وعن مسائل کثیره. . . ثم أجابنی بجواب هذه نسخته: «بسم الله الرّحمن الرّحیم. . . ولا تَلتَمس دِین مَن لَیسَ مِن شیعتکَ، ولا تُحِبَّنَّ دِینَهم، فإنّهم الخائنون الَّذین خانُوااللهَ ورسولَهُ، وخانُوا أمَاناتهم، وتَدری مَا خَانُوا أماناتهم، أئتُمنُوا علی کتاب الله فَحَرّفُوهُ و بَدّلُوهُ ودُلُّوا عَلَی وُلاه الاَمر منهُم، فَانصَرَفُوا عنهُم. . .» (3).
این روایات برجسته ترین روایاتی بود که ادعا شده بر تحریف قرآن دلالت می کند، امّا اینکه این احادیث بر تحریف قرآن به مفهوم مورد نزاع دلالت دارد یا نه، ناگریز باید مفصّل تر مورد بررسی قرار گیرد:
بررسی و نقد افترای تحریف قرآن
اشاره
با روشن شدن محور و مصادیق مورد نزاع، در این قسمت اتهام تحریف قرآن کریم به هر دو محور عناوین و روایات، مورد بررسی و نقد قرار می گیرد:
یک - بازخوانی عناوین کافی
اشاره
از میان عناوین باب های کافی برجسته ترین عنوانی که ادعا شده (4)، بر تحریف دلالت می کند عنوان « باب أنّه لم یَجمع القرآنَ کلَّه الّا الائمه (علیهم السلام) و أنّهم یَعلمون عِلمَه کلَّه » (5)است؛ که از چند جهت دلیل بر اعتقاد کلینی بر تحریف قرآن نمی شود:
1- الخالدی، الکلینی و تأویلاته الباطنیه. . . /3٠4- 3٠5. .
2- الروضه من الکافی (ج8) /107، حدیث95 (حدیث ابی الحسن موسی (ع)
3- ظهیر، الشیعه والقرآن/137؛
4- ابوزهره، محمد، الامام الصادق، حیاته و عصره. . . /323؛ السالوس، احمد علی، مع الشیعه الاثنی عشریه فی الاصول والفروع، قطر و مصر، دارالتقوی- دارالثقافه، ط الاولی 1417ق، ج3/139؛ القفاری، اصول مذهب الشیعه. . . ، ج1/319.
5- اصول کافی، ج1/228، کتاب الحجه. .