پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 233

علی (ع) نخستین کسی باشد که قرآن را جمع آوری نماید. دوم طعن و مذمّت سران صحابه را از دو جهت نتیجه می دهد؛ نخست، عرضه شدن این مصحف بر بزرگان صحابه و رد آن، دوم، آمدن اسامی بسیاری از قریش و منافقان در آن؛ این دو نکته در لفافه اتهام به تحریف قرآن در مصحف علی (ع) ارائه گردیده است، اما اینکه اتهاماتِ مطرح شده وارد است یا نه، مفصل مورد بررسی قرار می گیرد:

الف) آیا مصحف علی مزعوم، موهوم و خیال است؟

اشاره

همان گونه که توجّه نمودید، ناصرالقفاری مصحف علی (ع) را وَهم و خیالِ شیعه به ویژه کلینی خوانده و با استناد به کلام ابن حجر وآلوسی، اخبار وجود چنین مصحفی را درمنابع اهل سنت نا تمام دانسته؛ ولی ادعای وی از جهاتی بی پایه و نادرست است.

یک - گزارش از مصحف علی (ع) در منابع اهل سنت

با قطع نظر از منابع شیعی (1)، بیشترین اخبار از وجود چنین مصحفی از آنِ منابع اهل سنت است و به خاطر طولانی نشدن بحث فقط به فهرست آن منابع بسنده می گردد: عبدالرزاق (م211ق) در المصنف (2)، ابن سعد (م230ق) در الطبقات (3)، ابن ندیم (م378ق) در

1- کتاب سلیم بن قیس/32-33؛ اصول کافی، ج1/228: کتاب الحجه، باب انه لم یجمع القرآن کله إلّا الائمه: ، ح1و2؛ ج2/631، کتاب فضل القرآن، باب النوادر، ح 16، و/633، ح23؛ صدوق، الاعتقادات/62، باب23: الاعتقاد فی مبلغ القرآن؛ المازندرانی، ابوجعفر محمدبن علی بن شهرآشوب، مناقب آل ابوطالب، تحقیق و فهرست یوسف البقاعی، بیروت، دارالأضواء 1412ق، ج2/5٠؛ المجلسی، محمدباقر، بحارالانوار الجامعه لدرر الاخبار الائمه الاطهار، طبعه مصححّه و مرتّبه علی حسب ترتیب المصنف، قم، مؤسسه احیاء الکتب الاسلامیه، ط الاولی 1427ق، ج19(92ق) /29.
2- المصنف، تحقیق حبیب عبدالرحمن الأعظمی، (بی جا) ، المجلس العلمی (بی تا) ، ج5/ 45٠رقم9765، و ج7/197: باب اول من جمع القرآن، ح2.
3- الطبقات الکبری، ج2/338، ترجمه علی بن ابی طالب: أخبرنا اسماعیل بن ابراهیم، عن ایوب و ابن عون عن محمد (بن سیرین) قال: نبّئتُ انّ علیاً ابطأ عن بیعه ابی بکر، فلقیه ابوبکر، فقال: أکَرِهتَ أمارتی؟ فقال: لا، ولکّنی آلیتُ بیمین أن لا أرتدی بردائ الّا إلی الصّلاه حتی أجمع القرآن، قال: فزعموا أنّه کتبه علی تنزیله. قال محمد: فلو اصیب ذلک الکتابُ کان فیه علم؛ کنز العمال، ج2/588 رقم4792. .