پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 248

تفسیر و ناسخ و منسوخ است، تنها مستند به روایت سُلیم بن قیس نیست بلکه همان گونه که ملاحظه گردید، عمده مدارک آن منابع اهل سنت است (1).

دو - حدیث

«لاتکتبُوا عَنِّی شیئاً إلّا القُرآن» ، در منابع مختلف اهل سنّت انعکاس یافته است که ریشۀ همه آنها مسند احمد بن حنبل (م241ق) (2)و صحیح مسلم (م268ق) (3)، است، راویان هر دو منبع بعد از «همّام بن یحیی» مشترکند منتها با متن متفاوت، که احتمال می رود که مسلم حدیث را از مسند امام احمد بن حنبل گرفته باشد.

سه - با اینکه منع از تدوین حدیث نادرست و برخلاف سیره رسول الله (ص) بوده است، ولی برای پاسخ این ایراد نکاتی بسیار فشرده اشاره می گردد:

اول - با فرض اینکه حدیث مسلم غیر از حدیث مسند امام احمدبن حنبل باشد، قفاری حدیث را برخلاف اخلاق امانتداری آن گونه که در صحیح مسلم نقل شده نیاورده است، برخی از پژوهشگرانِ اهل سنت آن را متفرّد (4)می دانند (5)برخی دیگر آن را «موقوف» و علیل می شمارند (6)؛ و شکی نیست که با حدیث متفرّد و یا موقوف نمی شود

1- المحمدی، سلامه القرآن من التحریف/435.
2- ابن حنبل، المسند، ج4/43، رقم11158: حدثنا عبدالله حدّثنی، ابی، ثنا یزید، أنا همام بن یحیی، عن زید بن اسلم، عن عطاء بن یسار، عن ابی سعید الخدری، قال: قال رسول الله: لاتکتبوا عنّی شیئاً إلاّ القرآن، فمن کتب عنی شیئاً غیرالقرآن فلیمحه.
3- النیسابوری، مسلم، صحیح مسلم، ج4/2298: کتاب الزهد و الرقائق، باب 16: التثبیت فی الحدیث و حکم کتابه العلم ح72 (3٠٠4) : حدّثنا هدّاب بن خالد الازدی، حدّثنا همام، عن زید بن اسلم، عن عطاء بن یسار، عن ابی سعید الخدری، إنَّ رسول الله قال: لاتکتبواعنّی و من کتب عنّی غیرالقرآن فلیمحه، و حدّثوا عنّی، ولاحرج، و من کذب علی. . . متعّمداً فلتبّوأ معقده من النار.
4- العثیمین، محمدبن صالح، الحدیث ومصطلح (بی جا، بی نا، بی تا) /59: الفرد هو ان ینفرد الراوی بالحدیث، یعنی ان یروی الحدیث رجل واحد، و الغالب علی الافراد ضعف.
5- البغدادی، احمد بن علی بن ثابت الخطیب، تقیید العلم، تحقیق وتعلیق یوسف العش (بی جا) ، دارإحیاء السنه النبویه، ط الثانیه1974 م/32: تفرّد همام بروایه هذا الحدیث. . .
6- عبدالمطلب، رفعت فوزی، توثیق السنّه فی القرن الثانی الهجری، قاهره، مکتبه الخانجی، ط الاولی14٠٠ق/43-55؛ المناوی، زین الدین محمد عبدالرئوف، فیض القدیر شرح جامع الصغیر، تحقیق احمد عبدالسلام، بیروت، دارالکتب، ط الاولی1415ق، ج4/ 694، رقم6167. .