پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 25

کلینی معروف به علّان، این شخص است و نجاشی او را «علی بن محمدبن ابراهیم بن أبان الرّازی الکلینی المعروف بعلّان، یکنّی ابا الحسن ثقه، عین له کتاب أخبار القائم (ع)» (1)، معرفی می کند و وی از مشایخ مرحوم محمدبن یعقوب شمرده می شود (2). میرداماد می گوید: «علی بن محمدبن ابراهیم بن أبان و هو ابوالحسن المعروف بعلّان الکلینی خاله علی ماهو المشهور فی عصرنا. . .» (3)؛ کلینی در چنین خانواده بزرگی متولد و تحویل جامعۀ علمی آن روز شد تا ثمرات ارزشمندی چون کافی و. . . ، برای جامعۀ اسلامی به یادگار بگذارد.

6. کلینی و فراگیری حدیث

کلینی از ابتدای جوانی علاقۀ فراوانی به فراگیری علوم داشت، و پس از فراگیری از محضر علمای کلین، به رَی آمد و رَی آن روز یکی از مراکز مهم علوم دینی و حدیثی بود، به ویژه اینکه حضور پیروان اهل بیت (علیهم السلام) در این نقطه پر رنگ بود (4)و مدرسه رَی، که با دو روش عقلی و سلفی در این شهر بنیان گذاری شد (5)، و ده ها اندیشمند سنی و شیعه را در دامن خویش تربیت نموده بود، از جایگاه ویژه ای برخوردار بود، کلینی در چنین شرایطی از محضر بزرگان رَی، حدیث آموخت و حدیث کرد، ولی او به این مقدار اکتفا نکرد و برای استماع حدیث اهل بیت (علیهم السلام) بار سفر بست (6)و به نقاط مختلف

1- نجاشی، رجال النجاشی، ج2/88، رقم68٠.
2- العمری، علی بن محمدبن علی بن محمد العلوی النسبابه، المجدی فی انساب الطالبیین، تحقیق الشیخ أحمدالمهدوی الدامغانی، قم، مکتبه آیه الله المرعشی، ط الأولی14٠9ق/131؛ بحر العلوم، الفوائد الرّجالیه، ج3/79؛ التفرشی، نقد الرجال، ج4/355.
3- الرواشح/107: الراشحه الثالثه والثلاثون.
4- یاقوت، الحموی، معجم البلدان، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ج3/117: مردم ری، سه طایفه اند: شافعی ها که در اقلیتند، حنفی ها که بیشترند، اکثر مردم آن جا شیعه مذهبند و نیمی از شهر ری، مذهب تشیع دارند، و در روستای اطراف آن جز مذهب امامی و اندکی حنفی مذهب دیگری وجود ندارد؛ دوانی، مفاخر اسلام، ج3/27.
5- العمیدی، الکلینی البغدادی و کتابه الکافی/33.
6- العاملی، السید حسن الصدرالکاظمی، نهایه الدرایه شرح الوجیزه للشیخ البهایی، تحقیق الشیخ ماجد الغرباوی (بی جا) ، نشرالمشعر (بی تا)542. .