پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 316

- اشعری قمی درحکایتش می آورد: « وکان أوّل مَن أظهرالطعنَ فی أبی بکرو. . . و أنّ التقیه لاتجوز ولایَمل » (1)، که واژۀ «تقیه» و نبود هراس از اظهار عقیده، صریح است در اینکه تأسیسی درکار نبوده است (2).

- در هر سه متن، عبارت: « فقال (ابن سبأ) فی إسلامه بعد وفاه النبی (ص) فی علی بمثل ذلک » آمده است، که خود صریح است که قبل از وفات رسول الله (ص) امامت علی (ع) مطرح بوده است.

- در متون سه گانه، واژگان « شَهَرَ » « أظهَر » و « کاشَفَ » به کار رفته است، که هیچ کدام مفهوم تأسیس و اختراع را نمی رساند؛ زیرا «ظَهَرَ» یعنی «تَبَینَ» : آشکار و روشن کرد (3)، و «أظهر» یعنی اعلان و اظهار کرد (4)و «شهر» یعنی علنی و هویدا ساخت (5)و «کاشف» نیز به معنای کنار زدن پرده و اظهار است (6)و چنانچه واژه «شَهدَ» به کار رفته باشد، بس واضح است که نه تنها تأسیس نیست بلکه گواه بر مطلبی است که وجود داشته ولی مورد انکار واقع می شده است.

سوم - آنچه در این سه اثر از گروهی حکایت شد، مخالف صریح ضرورت مذهب و

1- الاشعری القمی، المقالات و الفرق/2٠.
2- الموسوی، جاسم. . . ، مع الدکتورالسالوس. . . ، ج1/81.
3- الجوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح تاج اللغه و صحاح العربیه، تحقیق احمد عبدالغفور عطار، بیروت، دارالعلم للملایین، ط الثالثه 14٠4ق، ج2/732: و ظهر الشیء بالفتح ظهوراً، تبین، و ظهرتُ البیتَ: علوتُهُ؛ ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث والأثر، تحقیق طاهر احمدالزّاوی و. . . ، بیروت، المکتبه العلمیه (بی تا) ج3/164.
4- همان: وأظهرت بفلان: اعلنت به- وأظهرتُ الشیءَ: بَینّتُه؛ ابن اثیر، النهایهفی غریب الحدیث، ج3/164: «صلاه الظهر» و هو اسم لنصف النهار، سُمِّی به من ظهیره الشمس و هو شده حرّها. . . وقیل أظهرها حراً.
5- الفراهیدی، عبدالرحمن الخلیل بن احمد، العین، تحقیق مهدی المحزومی و. . . ، قم، دارالهجره، ط الأولی14٠5ق، ج3/4٠٠: والشهره: ظهور الشیء فی شُنعه حتی شهره الناس. . . وشَهَرَ سَیفَهُ: اذا انتضاه فرفعه علی الناس، و فی الحدیث: لیس منّا من شهر علینا السّلاح؛ ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث. . . الشهر الهلال، سمّی به، لشهرته و ظهوره. . . «من لبس ثوب شهره. . .» ظهور الشیء فی شُنعه حتی یشهره الناس.
6- ابن منظور، لسان العرب، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، طالأولی14٠8ق، ج12/102: الکشف: رفعک الش-یء عما یواریه و یغطیه. .