پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 352

یک - وحی لغوی نَه اصطلاحی؛ با توجّه به مفهوم لغوی وحی، که اشاره سریع (1)، سرعت (2)، الهام، اشاره (3)و در احادیث به معانی کتابت، اشاره رسالت، الهام و کلام خفی (4)به کار رفته است، اگر بگوییم امامان (علیهم السلام) از طریق الهام، اشاره و. . . ، امور دینی را دریافت می کردند و می شنیدند، چه مشکلی پیش می آید؟ و آیا غلو باطل که نقش خدایی بیابند، محسوب می گردد؟ هرگز؛ زیرا بزرگان اهل سنت امام را به: « مَن یؤتمُّ به و یقتدی به (5)ویحتذی حذوه » (6)و نبی را به: « إنسانٌ بَعَثَهُ الله لتبلیغ ما أوحی الیه، وکذا الرّسول » (7)تعریف می کنند، و یا از وحی در لسان شرع چنین تعریفی ارائه می دهد: « أن یُعلِمَ الله تعالی مَنِ اصطفاهُ مِن عِبَاِدِه کُلَّ مَا أرادَ إطّلاعَهُ عَلَیه مِن ألوان الهدایهِ والعلم، ولکن بطریقهٍ سِرّیهٍ خفیه، غیرمعتادهٍ للبش-ر » (8). همان گونه که ملاحظه

می کنید اصلی ترین عنصر وحی و نبوت، عنصر بَعث، تحریک، اعلام و ابلاغ است و این معنا در امامت امام موجود نیست؛ پس میان آن دو مقام، فرق اساسی وجود دارد.

دو - وحی در لسان وحی؛ اگر بناباشد، مطلق به کار رفتن واژه وحی در مورد غیر انبیاء، غلو و ناصحیح قلمداد شود، باید اعتراف کرد که (نعوذبالله) خود خداوند غالی و مروِّج اندیشه غلو است؛ چرا که بارها خداوند نَه فقط در مورد انسان که ریزترین تا بزرگ ترین مخلوقاتش را به این واژه مورد خطاب قرار داده است:

- نحل (زنبور عسل) : وَاَوْحَی رَبُّکَ إِلَی النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِی مِنَ الْجِبَالِ بُیُوتاً. . . (نحل:) ؛

- زمین: بِاَنَّ رَبَّکَ اَوْحَی لَهَا (زلزله:) ؛

1- الاصفهانی، الراغب، مفردات الفاظ القرآن/858(و ح ی) .
2- الجزری، محمدبن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث و الاثر، ج5/163(وحا) .
3- الفراهیدی، خلیل بن احمد، العین، ج3، 32٠(وحی) .
4- الجزری، محمدبن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث و الاثر، ج5/163.
5- الطبری، تفسیرالطبری، ج1/577 (ذیل آیه 124بقره) ؛ ابن کثیر، تفسیر القرآن العظیم، ج1/17٠(ذیل آیه 124بقره) .
6- ابن کثیر، تفسیر القرآن العظیم، ج1/17٠(ذیل آیه 124بقره) .
7- التفتازانی، شرح المقاصد، ج5/5.
8- الرزقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی. . . ، تحقیق احمد طعمه حلّی، بیروت، دارالمعرفه، طالثالثه 1422ق، ج1/62. .