- مقدمه 1
- سخنی با خوانندگان 4
- بخش اول: معرفی کلینی و کافی 7
- اشاره 7
- مقدمه 8
- فصل اول: ترجمه و ویژگی های ثقه الاسلام کلینی 9
- اشاره 9
- ١. نام و زادگاه کلینی 9
- ٢. ولادت و مدت عمر کلینی 13
- اشاره 16
- ٣. وفات کلینی ٣٢٨ه. ق یا٣٢٩ه. ق 16
- سال تناثرالنّجوم! 18
- 4. مدفن و مزار کلینی 20
- 5. خانواده مرحوم کلینی 24
- 6. کلینی و فراگیری حدیث 25
- ٧. بغداد آخرین پایگاه کلینی 26
- ٨. اساتید و مشایخ کلینی 26
- 9. شاگردان کلینی 29
- فصل دوم: کلینی از دیدگاه عالمان 32
- ١. کلینی از منظر عالمان امامیه 32
- ٢. کلینی در نگاه دانشمندان اهل سنت 33
- فصل سوم: جایگاه کافی در میان مجامع حدیثی 35
- اشاره 35
- ١. ویژگی های کتاب کافی 37
- الف) نزدیک به عص-ر امام (عج) 37
- ب) کافی و ابتکار جدید 38
- ج) جامعیت بی بدیل کافی 39
- د) کافی الگو برای دیگران 40
- ه) دقت در متن و سلسله اسناد 40
- و) تلاش در کاهش اسناد 42
- ز) عدم ذکر روایات معارض 43
- ح) ترتیب احادیث باب، بر ملاک صحت و. . . 44
- ط) تطبیق روایات با عنوان باب 44
- ک) اجابت نیاز واحساس وظیفه 44
- ل) فزونی احادیث کافی بر کلّ صحاح 45
- ٢. کافی مورد تأیید دانشمندان 46
- ٣. صحت و سقم روایات کافی 48
- فصل چهارم: اهمیت کافی در مقایسه با صحاح ششگانه 51
- ١. صحیح بخاری 51
- اشاره 51
- الف) اغراق نسبت به بخاری 51
- ب) اختلاف در أصَحّیت 53
- ج) نام اصلی صحیح بخاری 54
- د) انتساب کتاب به مؤلف 55
- ه) نمود یافتن کینه بخاری نسبت به ابوحنیفه 58
- و) چالش های مهم صحیح بخاری 59
- ٢. نگاهی به جوامع دیگر اهل سنت 62
- نتیجه گیری 67
- اشاره 68
- بخش دوم: نقل و نقد اشکالات بر اسناد کافی 68
- آغاز 69
- گفتار اول: انگیزه های وهابیان از نقد بر اصول کافی 69
- اشاره 69
- فصل اول: انگیزه ها و اشکالات وهابی ها بر کافی 69
- ١. اهمیت کافی در میان کتاب های روایی 70
- ٣. مذمت صحابه در کافی 71
- ٢. ناسازگاری با اعتقاد وهابی ها 71
- گفتار دوم: اشکالات وهابیان بر کتاب کافی 72
- 4. تحریف قرآن و مصحف علی (ع) و. . . 72
- ١. عدم حجیت روایات کافی 72
- اشاره 72
- الف) فقدان دانش حدیث شناسی در شیعه 73
- ب) نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص) 74
- الف) افترا و تهمت به شیعه 75
- اشاره 75
- بررسی و نقد اشکال اسنادی 75
- ب) ادعای نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص) ! 79
- ج) فقدان معیار شناخت حدیث صحیح از ناصحیح! 85
- اشاره 85
- اوّل: مکتوبات امیرالمؤمنین (ع) 86
- دوم: صحیفه های مکتوب پس از علی (ع) 89
- اول - جایگاه امام صادق نزد عالمان اهل سنّت 92
- اشاره 92
- دوم: تربیت یافتگان مکتب امام صادق (ع) 94
- اول - فرمان منع تدوین حدیث 100
- دوم - نابودکردن احادیث رسول الله (ص) 103
- سوم - ظهور جاعلان حدیث 104
- اشاره 106
- ٢. اضافه شدن بر تعداد کتاب های کافی 106
- الف) طرح اصل اتّهام 107
- ب) بررسی و نقدِ افزودن برکتاب های کافی 108
- ٣. تردید در روضۀ کافی 116
- اشاره 116
- بررسی و نقد تردید در روضۀ کافی 117
- یک - ادعای خلاف واقع ابوزهره! 119
- اشاره 119
- دو - شواهدی بر صحت استناد روضه به کلینی 122
- نتیجه گیری 125
- اشاره 126
- بخش سوم: بررسی و نقد ادعای تحریف قرآن کریم به روایت کلینی 126
- مقدمه 127
- فصل اول: اعتقاد شیعه به تحریف قرآن کریم 128
- ١. طرح اتهام شیعه به تحریف قرآن 128
- اشاره 128
- یک - تحریف در لغت 129
- الف) مفهوم تحریف 129
- ٢. بررسی و نقد اتهام تحریف 129
- اشاره 129
- دو - تحریف در اصطلاح 130
- اشاره 131
- ب) شیعه و اعتقاد به تحریف 131
- یک - ضرورت مذهب شیعه بر عدم تحریف 132
- دو - قرآن و امامان معصوم شیعه (علیهم السلام) 133
- سه - تحریف ناپذیری قرآن از نگاهِ عالمانِ مؤثّر شیعه 136
- ١. طرح اتّهام تحریف 150
- اشاره 150
- فصل دوم: کلینی و اعتقاد به تحریف قرآن 150
- اشاره 153
- ٢. بررسی و نقد اتهام تحریف قرآن نسبت به کافی 153
- اشاره 155
- مرحله اول: پاسخ نقضی 155
- الف) نقص و دگرگونی در الفاظ و حروف قرآن 156
- ب) نقص و تغییر در تعداد آیات قرآن 157
- ج) نقص و زیادی در تعداد سوره ها 165
- د) تحریف در متن آیات 167
- ه) حذف بخشی از آیات قرآن 170
- اشاره 172
- مرحله دوم: پاسخ حلّی به تحریف قرآن 172
- نکته اول: آغاز و زمینه تهمت تحریف، به کلینی 173
- نکته دوم: ادعای کافی صحیح ترین کتاب! 176
- موضع کلینی نسبت به احادیث نشان دهنده تحریف 179
- عناوین و روایات موهم تحریف 182
- اول - علی (ع) و ولایت 182
- اشاره 182
- دوم - اهل بیت (علیهم السلام) 184
- مهم ترین روایات دالّ بر تحریف و نقصان قرآن 185
- اشاره 187
- بررسی و نقد افترای تحریف قرآن 187
- اول - خطبه مؤلِّف و مهم ترین نکات 188
- دوم - دفع اتّهام براساس عناوین 189
- اول - احادیث علی (ع) و ولایت 193
- اشاره 193
- دوم: احادیث اهل البیت (علیهم السلام) 205
- سوم - پاسخ روایات تحریف 210
- فصل سوم: مصحف امیرالمؤمنین (ع) حقیقت یا توهم؟ 229
- اشاره 229
- ١. طرح اشکال بر مصحف علی (ع) 229
- ٢. بررسی و نقد مزعوم خواندن مصحف علی (ع) 232
- اشاره 232
- یک - گزارش از مصحف علی (ع) در منابع اهل سنت 233
- الف) آیا مصحف علی مزعوم، موهوم و خیال است؟ 233
- اشاره 233
- دو - نادرست بودن تضعیف خبر مصحف علی (ع) 235
- ب) محتوای مصحف علی (ع) 240
- د) کتاب سُلیم بن قیس. . . 245
- ج) نقش کلینی در ترویج مصحف علی (ع) 245
- ه) منع از کتابت جز قرآن 247
- و) لازمۀ مصحف علی (ع) کوتاهی در امر تبلیغ! نیست 254
- ز) وضعیت فعلی مصحف 255
- نتیجه گیری 257
- اشاره 259
- بخش چهارم: غلوّ در امامت به روایت کافی 259
- مقدمه 260
- فصل اول: طرح اندیشه امامت، از سوی عبدالله بن سبأ 261
- ١. طرح اتهام 261
- اشاره 263
- ٢. بررسی و نقد ادعای دسیسه ابن سبأ 263
- الف) مفهوم «شیعه» 264
- یک - شیعه در لغت 264
- اشاره 264
- دو - شیعه در اصطلاح 265
- ب) پیدایش و ظهور شیعه 267
- اشاره 267
- یک - قرآن و اصطلاح شیعه 268
- دو - جلوه گاه عینی شیعه در عصر رسول الله (ص) 273
- سه - نمادها و شخصیت های شیعه در زمان رسول الله (ص) 279
- ج) ابن سبأ، طرّاح امامت! 280
- اشاره 281
- د) نقد اتّهام طرّاحی امامت، از سوی ابن سبأ 281
- یک - علی (ع) ، وزیر و وصی و جانشین پیامبر 282
- دو - علی (ع) ولی هرمؤمن 283
- چهار - سفارش آسمانی ویژه 284
- سه - اطاعت علی (ع) ، اطاعت رسول الله (ص) 284
- شش - علی (ع) ، روشنگر موارد اختلاف میان امت 285
- پنج - علی (ع) ، سید عرب 285
- هفت - علی (ع) ، هارون رسول الله (ص) 285
- هشت - دو امانت گرانسنگ و جداناپذیر 286
- نُه - حدیث غدیر، ماندگارترین 287
- فصل دوم: غُلُوّ در امامت و ریشه های آن 295
- ١. طرح اصل اتهام 295
- یک - تردید در هویت ابن سبأ 297
- اشاره 297
- الف) هویتِ موهوم و ساختگی بودن ابن سبأ 297
- اشاره 297
- ٢. بررسی و نقد یهودی بودن امامت! وغلوّ درآن 297
- دو - تردید در ملّیت و زادگاه ابن سبأ 299
- سه - تردید در نسب ابن سبأ 300
- چهار - موهوم بودن سرانجام و اهداف ابن سبأ 300
- پنج - تأثیرگذاری شگفت آمیز ابن سبأ 303
- شش - افسانه بودن ابن سبأ 306
- هفت - ابن سبأ در منابع شیعه 311
- اشاره 317
- ب) غُلُوّ در امامت، مفهوم و ملاک آن 317
- یک - مفهوم شناسی غُلُوّ 318
- دو - ملاک غُلُوّ 320
- یک - موضع امامان شیعه 322
- اشاره 322
- ج) غلو و غلات از نگاه شیعه 322
- دو - موضع عالمان شیعه 323
- سه - اتهام غلوّ به کدام شیعه؟ 324
- ١. امامت و اصول دین 326
- اشاره 326
- فصل سوم: بررسی مصادیق غلو در امامت، به روایت کافی 326
- اشاره 326
- ارزیابی و فرو ریختن مبنا و بنا 327
- یک - عدم غلو در اصل امامت 327
- دو - بررسی روایات باب دعائم الاسلام کافی 334
- ٢. برتری یا مساوی بودن مقام امامت و نبوت 342
- اشاره 342
- بررسی و نقد 343
- اشاره 343
- یک - برتری یا همانندی علما با انبیای بنی اسرائیل 343
- دو - برتری نه غلوّ 345
- سه - مغالطه غیر منصفانه 346
- اشاره 348
- الف) امامت ابراهیم (ع) 348
- ٣. امتیازهای نبوت و امامت 348
- ب) وحی و امامان 351
- اشاره 353
- 4. عصمت امامان (علیهم السلام) و غُلُوّ 353
- طرح ادعای غلوّ در عصمت 354
- اشاره 355
- ارزیابی و نقد غلو در عصمت 355
- الف) مفهوم عصمت 356
- ب) عصمت و اختلاف مبنا 358
- ج) نگاهی به دلایل عصمت امام (ع) 360
- د) بررسی روایات عصمت امام (ع) 367
- 5. غُلُوّ، و علم غیب امامان (علیهم السلام) 382
- الف) طرح اصل اشکال 382
- اشاره 382
- ب) بررسی و تصحیح، نَه غُلُوّ 383
- اشاره 383
- یک - نگاهِ کلّی به روایات دالّ بر علم غیب ائمه (علیهم السلام) 384
- دو - دیدگاه کلی امامیه و علم غیب ائمه (علیهم السلام) 386
- نتیجه گیری 403
- اشاره 405
- بخش پنجم: تکفیر و مذمت صحابه در کافی 405
- مقدمه 406
- فصل اول: اصل شبهه تکفیر صحابه 407
- ١. طرح اتهام 407
- اشاره 409
- ٢. بررسی و نقد اتهام تکفیراصحاب 409
- الف) مفهوم شناسی «کفر» ، «تکفیر» و. . . 410
- ب) مفهوم اصحاب و صحابه 411
- ج) تاریخچه و علت تکفیر صحابه 413
- د) منکران امامت 415
- اشاره 415
- اول - منکران امامت محکوم به کفر و نجاست اند 417
- دوم - منکران امامت محکوم به اسلام 418
- سوم - کلینی و حکم مخالفان امامت 423
- اشاره 424
- فصل دوم: عادل یا فاسق بودن صحابه 424
- ١. دیدگاه جمهور اهل سنّت نسبت به عدالت صحابه 425
- اشاره 425
- الف) دلایل عدالت اصحاب 426
- اشاره 426
- آیات قرآن کریم 427
- احادیث و عدالت همه صحابه 428
- ب) بررسی و نقد دلایل عدالت کل صحابه 429
- بررسی آیات قرآن بر عدالت اصحاب 429
- بررسی و چالش احادیث بر عدالت همه صحابه 435
- اشاره 439
- ٢. دیدگاه شیعه نسبت به عدالت صحابه 439
- اشاره 439
- الف) ملاک ارزیابی صحابی واقعی 439
- یک - چهره های مورد تأیید رسول الله (ص) 440
- دو - عمل، محک ارزیابی 442
- ب) خطا بودن ادعای اجماع 447
- اشاره 450
- ٣. نقش کافی در مذمت و تکفیر صحابه 450
- بررسی و تبیین روایات 452
- اشاره 452
- ب) مساوی نبودن ارتداد با خروج از دین 453
- الف) اختلاف در شأن نزول آیات 453
- ج) استثنای سه نفر به عنوان سمبل 456
- 4. نقش منابع اهل سنت در مرتد خواندن و تکفیر صحابه 457
- الف) اصحاب دربند کشیده شده 457
- اشاره 457
- ب) عدم اجازه ورود بر حوض 458
- ج) دُور باد! دُور باد! 458
- ه) بازگشت به قهقری 459
- د) ارتکاب جنایت 459
- و) به کفر باز نگردید! 459
- ز) پیروی از دین یهود و نصاری! 460
- ١. طرح اشکال تکفیر و. . . 464
- فصل سوم: تکفیر، سَبّ و مُعذّب بودن شیخین 464
- اشاره 464
- ٢. ارزیابی و نقد این اشکال 465
- اشاره 465
- الف) ادعای بی دلیل 466
- ب) نامه امام ابی الحسن موسی (ع) 467
- ج) عدم ایمان واقعی شیخین 468
- د) ادعای سبّ و لعن ابابکر وعمر! 475
- ٣. ارزیابی و باز خوانی اتهام 476
- اشاره 476
- الف) تفاوت مفهوم سَبّ و لعن 476
- ب) ممنوعیت سَبّ و دشنام در روایات شیعه 478
- ١. طرح اشکال 486
- فصل چهارم: تکفیر و لعن اُمّ المؤمنین عایشه (م5٧ق) 486
- اشاره 487
- الف) عدم خروج از اسلام 487
- ب) اتهام بزرگ 487
- ٢. بررسی و نقد این اشکال 487
- ج) خیانت علمی 488
- د) تحرکات أُمّ المؤمنین عایشه 489
- ه) مذمت أُمُّ المؤمنین عایشه در احادیث اهل سنت 491
- و) أُمّ المُؤمنین عایشه از نگاهِ شیعه 499
- اشاره 517
- فصل پنجم: راه حل معقولانه نسبت به صحابه 517
- نتیجه گیری بخش های پنج گانه 522
- کتابنامه 527
نگاهِ به اصول دین؛ و «فروع» (1)نسخه های مشهور در8 مجلد است.
(2)، با عنایت به فروع دین، و بخش سوم «روضه» (3)با موضوعات متنوع، شکل گرفته است. این مجموعه از35 کتاب (4)، و2273 باب (5)، و حدود 15413 (6)یا 15328 حدیث (7)با حذف روایات تکراری بر اساس آخرین نسخه در15 مجلد (8)، ترتیب یافته است هرچند که در تعداد کتاب ها و ابواب و روایاتی که این کتاب را شکل داده، اختلاف نظر است؛ برخی، کتاب های گنجانده شده در کافی را 32 کتاب (9)، و تعداد روایات آن را 16199حدیث می شمارند (10)، برخی3٠ کتاب (11)، که همه ناشی از اعمال سلیقه، برداشت های شخصی (12)و شماره گذاری نشدن روایت در متن نسخۀ کافی است (13)؛ ولی آنچه بر اهمیت این کتاب افزوده ویژگی های آن است که بر سه مجموعۀ دیگر برتری داده است:
1- اصول در 2 مجلد (1-2) و فروع در 5 مجلد (3-
2-
3- این که چرا اسم قسمت آخرکافی را «روضه» گذاشته؟ ، همین سؤال را علی اکبر غفاری از مؤلف مقدمه بر اصول کافی دکتر حسین علی محفوظ، پرسیده است، وی درپاسخ نوشته است: بعد از اینکه کلینی کافی را در باب های مختلف تقسیم و روایات را در آنها جایگزین ساخت، بسیاری از روایات، خطبه ها، نامه های اهل بیت (ع) ، باقی ماند که در آن باب ها نمی گنجید، و چون آنها از اهمیت خاصی برخوردار بود، تحت عنوان «روضه» نام نهاد: مقدمه روضه/9.
4- با شمارش کتاب کافی چاب بیروت به تصحیح و تعلیق محمدجعفر شمس الدین، توسط محقق و چاپ دارالحدیث قم.
5- با شمارش کتاب کافی چاب بیروت به تصحیح و تعلیق محمدجعفر شمس الدین، توسط محقق و چاپ دارالحدیث قم. ؛ کتاب روضه به عنوان یک کتاب محسوب شده است.
6- شماره گذاری نسخه مؤسسه دارالحدیث قم در 15 مجلد انتشار143٠ق.
7- الحججی، محمد حسین الموحّد، الأولیات من الکافی فیما أودعه فی الکافی، قم، مطبعه الخیام،14٠3ق.
8- نسخه های مشهور در8 مجلد است.
9- بحر العلوم، الفوائد الرجالیه، ج3/332.
10- الخوانساری، روضات الجنات، ج6/116؛ القسطنطنی، کشف الظنون. . . ، ج6/29.
11- عمر کحاله، معجم الؤلفین، ج12/116.
12- به عنوان نمونه ممکن است برخی، این عبارت کلینی را یک حدیث بشمارند: و فی روایه اخری «بأیّهما اخذت من باب التسلیم وسَعَک» : اصول کافی، ج1/66: کتاب فضل العلم، باب اختلاف الحدیث، ذیل ح7.
13- اصول کافی، ج1/3٠5، کتاب الحجه، باب الاشاره والنص. . که این حدیث در نسخه دارالکتب الاسلامیه تهران، شماره گذاری نشده است: الحسین بن محمد، عن معلی بن محمد، عن الحسین بن علی الوشّاء، عن. . . ، و این کار سبب کاهش و افزایش تعداد روایات خواهد شد. .