- مقدمه 1
- سخنی با خوانندگان 4
- اشاره 7
- بخش اول: معرفی کلینی و کافی 7
- مقدمه 8
- فصل اول: ترجمه و ویژگی های ثقه الاسلام کلینی 9
- ١. نام و زادگاه کلینی 9
- اشاره 9
- ٢. ولادت و مدت عمر کلینی 13
- اشاره 16
- ٣. وفات کلینی ٣٢٨ه. ق یا٣٢٩ه. ق 16
- سال تناثرالنّجوم! 18
- 4. مدفن و مزار کلینی 20
- 5. خانواده مرحوم کلینی 24
- 6. کلینی و فراگیری حدیث 25
- ٨. اساتید و مشایخ کلینی 26
- ٧. بغداد آخرین پایگاه کلینی 26
- 9. شاگردان کلینی 29
- فصل دوم: کلینی از دیدگاه عالمان 32
- ١. کلینی از منظر عالمان امامیه 32
- ٢. کلینی در نگاه دانشمندان اهل سنت 33
- فصل سوم: جایگاه کافی در میان مجامع حدیثی 35
- اشاره 35
- ١. ویژگی های کتاب کافی 37
- الف) نزدیک به عص-ر امام (عج) 37
- ب) کافی و ابتکار جدید 38
- ج) جامعیت بی بدیل کافی 39
- د) کافی الگو برای دیگران 40
- ه) دقت در متن و سلسله اسناد 40
- و) تلاش در کاهش اسناد 42
- ز) عدم ذکر روایات معارض 43
- ک) اجابت نیاز واحساس وظیفه 44
- ط) تطبیق روایات با عنوان باب 44
- ح) ترتیب احادیث باب، بر ملاک صحت و. . . 44
- ل) فزونی احادیث کافی بر کلّ صحاح 45
- ٢. کافی مورد تأیید دانشمندان 46
- ٣. صحت و سقم روایات کافی 48
- اشاره 51
- الف) اغراق نسبت به بخاری 51
- فصل چهارم: اهمیت کافی در مقایسه با صحاح ششگانه 51
- ١. صحیح بخاری 51
- ب) اختلاف در أصَحّیت 53
- ج) نام اصلی صحیح بخاری 54
- د) انتساب کتاب به مؤلف 55
- ه) نمود یافتن کینه بخاری نسبت به ابوحنیفه 58
- و) چالش های مهم صحیح بخاری 59
- ٢. نگاهی به جوامع دیگر اهل سنت 62
- نتیجه گیری 67
- اشاره 68
- بخش دوم: نقل و نقد اشکالات بر اسناد کافی 68
- فصل اول: انگیزه ها و اشکالات وهابی ها بر کافی 69
- گفتار اول: انگیزه های وهابیان از نقد بر اصول کافی 69
- آغاز 69
- اشاره 69
- ١. اهمیت کافی در میان کتاب های روایی 70
- ٢. ناسازگاری با اعتقاد وهابی ها 71
- ٣. مذمت صحابه در کافی 71
- ١. عدم حجیت روایات کافی 72
- اشاره 72
- 4. تحریف قرآن و مصحف علی (ع) و. . . 72
- گفتار دوم: اشکالات وهابیان بر کتاب کافی 72
- الف) فقدان دانش حدیث شناسی در شیعه 73
- ب) نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص) 74
- بررسی و نقد اشکال اسنادی 75
- الف) افترا و تهمت به شیعه 75
- اشاره 75
- ب) ادعای نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص) ! 79
- اشاره 85
- ج) فقدان معیار شناخت حدیث صحیح از ناصحیح! 85
- اوّل: مکتوبات امیرالمؤمنین (ع) 86
- دوم: صحیفه های مکتوب پس از علی (ع) 89
- اشاره 92
- اول - جایگاه امام صادق نزد عالمان اهل سنّت 92
- دوم: تربیت یافتگان مکتب امام صادق (ع) 94
- اول - فرمان منع تدوین حدیث 100
- دوم - نابودکردن احادیث رسول الله (ص) 103
- سوم - ظهور جاعلان حدیث 104
- اشاره 106
- ٢. اضافه شدن بر تعداد کتاب های کافی 106
- الف) طرح اصل اتّهام 107
- ب) بررسی و نقدِ افزودن برکتاب های کافی 108
- ٣. تردید در روضۀ کافی 116
- اشاره 116
- بررسی و نقد تردید در روضۀ کافی 117
- اشاره 119
- یک - ادعای خلاف واقع ابوزهره! 119
- دو - شواهدی بر صحت استناد روضه به کلینی 122
- نتیجه گیری 125
- اشاره 126
- بخش سوم: بررسی و نقد ادعای تحریف قرآن کریم به روایت کلینی 126
- مقدمه 127
- اشاره 128
- ١. طرح اتهام شیعه به تحریف قرآن 128
- فصل اول: اعتقاد شیعه به تحریف قرآن کریم 128
- الف) مفهوم تحریف 129
- اشاره 129
- یک - تحریف در لغت 129
- ٢. بررسی و نقد اتهام تحریف 129
- دو - تحریف در اصطلاح 130
- اشاره 131
- ب) شیعه و اعتقاد به تحریف 131
- یک - ضرورت مذهب شیعه بر عدم تحریف 132
- دو - قرآن و امامان معصوم شیعه (علیهم السلام) 133
- سه - تحریف ناپذیری قرآن از نگاهِ عالمانِ مؤثّر شیعه 136
- ١. طرح اتّهام تحریف 150
- فصل دوم: کلینی و اعتقاد به تحریف قرآن 150
- اشاره 150
- ٢. بررسی و نقد اتهام تحریف قرآن نسبت به کافی 153
- اشاره 153
- اشاره 155
- مرحله اول: پاسخ نقضی 155
- الف) نقص و دگرگونی در الفاظ و حروف قرآن 156
- ب) نقص و تغییر در تعداد آیات قرآن 157
- ج) نقص و زیادی در تعداد سوره ها 165
- د) تحریف در متن آیات 167
- ه) حذف بخشی از آیات قرآن 170
- اشاره 172
- مرحله دوم: پاسخ حلّی به تحریف قرآن 172
- نکته اول: آغاز و زمینه تهمت تحریف، به کلینی 173
- نکته دوم: ادعای کافی صحیح ترین کتاب! 176
- موضع کلینی نسبت به احادیث نشان دهنده تحریف 179
- اشاره 182
- اول - علی (ع) و ولایت 182
- عناوین و روایات موهم تحریف 182
- دوم - اهل بیت (علیهم السلام) 184
- مهم ترین روایات دالّ بر تحریف و نقصان قرآن 185
- اشاره 187
- بررسی و نقد افترای تحریف قرآن 187
- اول - خطبه مؤلِّف و مهم ترین نکات 188
- دوم - دفع اتّهام براساس عناوین 189
- اول - احادیث علی (ع) و ولایت 193
- اشاره 193
- دوم: احادیث اهل البیت (علیهم السلام) 205
- سوم - پاسخ روایات تحریف 210
- فصل سوم: مصحف امیرالمؤمنین (ع) حقیقت یا توهم؟ 229
- اشاره 229
- ١. طرح اشکال بر مصحف علی (ع) 229
- ٢. بررسی و نقد مزعوم خواندن مصحف علی (ع) 232
- اشاره 232
- الف) آیا مصحف علی مزعوم، موهوم و خیال است؟ 233
- اشاره 233
- یک - گزارش از مصحف علی (ع) در منابع اهل سنت 233
- دو - نادرست بودن تضعیف خبر مصحف علی (ع) 235
- ب) محتوای مصحف علی (ع) 240
- د) کتاب سُلیم بن قیس. . . 245
- ج) نقش کلینی در ترویج مصحف علی (ع) 245
- ه) منع از کتابت جز قرآن 247
- و) لازمۀ مصحف علی (ع) کوتاهی در امر تبلیغ! نیست 254
- ز) وضعیت فعلی مصحف 255
- نتیجه گیری 257
- بخش چهارم: غلوّ در امامت به روایت کافی 259
- اشاره 259
- مقدمه 260
- ١. طرح اتهام 261
- فصل اول: طرح اندیشه امامت، از سوی عبدالله بن سبأ 261
- ٢. بررسی و نقد ادعای دسیسه ابن سبأ 263
- اشاره 263
- یک - شیعه در لغت 264
- الف) مفهوم «شیعه» 264
- اشاره 264
- دو - شیعه در اصطلاح 265
- ب) پیدایش و ظهور شیعه 267
- اشاره 267
- یک - قرآن و اصطلاح شیعه 268
- دو - جلوه گاه عینی شیعه در عصر رسول الله (ص) 273
- سه - نمادها و شخصیت های شیعه در زمان رسول الله (ص) 279
- ج) ابن سبأ، طرّاح امامت! 280
- اشاره 281
- د) نقد اتّهام طرّاحی امامت، از سوی ابن سبأ 281
- یک - علی (ع) ، وزیر و وصی و جانشین پیامبر 282
- دو - علی (ع) ولی هرمؤمن 283
- سه - اطاعت علی (ع) ، اطاعت رسول الله (ص) 284
- چهار - سفارش آسمانی ویژه 284
- پنج - علی (ع) ، سید عرب 285
- هفت - علی (ع) ، هارون رسول الله (ص) 285
- شش - علی (ع) ، روشنگر موارد اختلاف میان امت 285
- هشت - دو امانت گرانسنگ و جداناپذیر 286
- نُه - حدیث غدیر، ماندگارترین 287
- فصل دوم: غُلُوّ در امامت و ریشه های آن 295
- ١. طرح اصل اتهام 295
- یک - تردید در هویت ابن سبأ 297
- ٢. بررسی و نقد یهودی بودن امامت! وغلوّ درآن 297
- اشاره 297
- اشاره 297
- الف) هویتِ موهوم و ساختگی بودن ابن سبأ 297
- دو - تردید در ملّیت و زادگاه ابن سبأ 299
- سه - تردید در نسب ابن سبأ 300
- چهار - موهوم بودن سرانجام و اهداف ابن سبأ 300
- پنج - تأثیرگذاری شگفت آمیز ابن سبأ 303
- شش - افسانه بودن ابن سبأ 306
- هفت - ابن سبأ در منابع شیعه 311
- اشاره 317
- ب) غُلُوّ در امامت، مفهوم و ملاک آن 317
- یک - مفهوم شناسی غُلُوّ 318
- دو - ملاک غُلُوّ 320
- اشاره 322
- یک - موضع امامان شیعه 322
- ج) غلو و غلات از نگاه شیعه 322
- دو - موضع عالمان شیعه 323
- سه - اتهام غلوّ به کدام شیعه؟ 324
- اشاره 326
- فصل سوم: بررسی مصادیق غلو در امامت، به روایت کافی 326
- ١. امامت و اصول دین 326
- اشاره 326
- یک - عدم غلو در اصل امامت 327
- ارزیابی و فرو ریختن مبنا و بنا 327
- دو - بررسی روایات باب دعائم الاسلام کافی 334
- ٢. برتری یا مساوی بودن مقام امامت و نبوت 342
- اشاره 342
- یک - برتری یا همانندی علما با انبیای بنی اسرائیل 343
- اشاره 343
- بررسی و نقد 343
- دو - برتری نه غلوّ 345
- سه - مغالطه غیر منصفانه 346
- اشاره 348
- الف) امامت ابراهیم (ع) 348
- ٣. امتیازهای نبوت و امامت 348
- ب) وحی و امامان 351
- اشاره 353
- 4. عصمت امامان (علیهم السلام) و غُلُوّ 353
- طرح ادعای غلوّ در عصمت 354
- اشاره 355
- ارزیابی و نقد غلو در عصمت 355
- الف) مفهوم عصمت 356
- ب) عصمت و اختلاف مبنا 358
- ج) نگاهی به دلایل عصمت امام (ع) 360
- د) بررسی روایات عصمت امام (ع) 367
- اشاره 382
- الف) طرح اصل اشکال 382
- 5. غُلُوّ، و علم غیب امامان (علیهم السلام) 382
- اشاره 383
- ب) بررسی و تصحیح، نَه غُلُوّ 383
- یک - نگاهِ کلّی به روایات دالّ بر علم غیب ائمه (علیهم السلام) 384
- دو - دیدگاه کلی امامیه و علم غیب ائمه (علیهم السلام) 386
- نتیجه گیری 403
- بخش پنجم: تکفیر و مذمت صحابه در کافی 405
- اشاره 405
- مقدمه 406
- ١. طرح اتهام 407
- فصل اول: اصل شبهه تکفیر صحابه 407
- ٢. بررسی و نقد اتهام تکفیراصحاب 409
- اشاره 409
- الف) مفهوم شناسی «کفر» ، «تکفیر» و. . . 410
- ب) مفهوم اصحاب و صحابه 411
- ج) تاریخچه و علت تکفیر صحابه 413
- د) منکران امامت 415
- اشاره 415
- اول - منکران امامت محکوم به کفر و نجاست اند 417
- دوم - منکران امامت محکوم به اسلام 418
- سوم - کلینی و حکم مخالفان امامت 423
- اشاره 424
- فصل دوم: عادل یا فاسق بودن صحابه 424
- ١. دیدگاه جمهور اهل سنّت نسبت به عدالت صحابه 425
- اشاره 425
- الف) دلایل عدالت اصحاب 426
- اشاره 426
- آیات قرآن کریم 427
- احادیث و عدالت همه صحابه 428
- بررسی آیات قرآن بر عدالت اصحاب 429
- ب) بررسی و نقد دلایل عدالت کل صحابه 429
- بررسی و چالش احادیث بر عدالت همه صحابه 435
- الف) ملاک ارزیابی صحابی واقعی 439
- ٢. دیدگاه شیعه نسبت به عدالت صحابه 439
- اشاره 439
- اشاره 439
- یک - چهره های مورد تأیید رسول الله (ص) 440
- دو - عمل، محک ارزیابی 442
- ب) خطا بودن ادعای اجماع 447
- اشاره 450
- ٣. نقش کافی در مذمت و تکفیر صحابه 450
- اشاره 452
- بررسی و تبیین روایات 452
- الف) اختلاف در شأن نزول آیات 453
- ب) مساوی نبودن ارتداد با خروج از دین 453
- ج) استثنای سه نفر به عنوان سمبل 456
- اشاره 457
- 4. نقش منابع اهل سنت در مرتد خواندن و تکفیر صحابه 457
- الف) اصحاب دربند کشیده شده 457
- ب) عدم اجازه ورود بر حوض 458
- ج) دُور باد! دُور باد! 458
- ه) بازگشت به قهقری 459
- د) ارتکاب جنایت 459
- و) به کفر باز نگردید! 459
- ز) پیروی از دین یهود و نصاری! 460
- ١. طرح اشکال تکفیر و. . . 464
- فصل سوم: تکفیر، سَبّ و مُعذّب بودن شیخین 464
- اشاره 464
- اشاره 465
- ٢. ارزیابی و نقد این اشکال 465
- الف) ادعای بی دلیل 466
- ب) نامه امام ابی الحسن موسی (ع) 467
- ج) عدم ایمان واقعی شیخین 468
- د) ادعای سبّ و لعن ابابکر وعمر! 475
- ٣. ارزیابی و باز خوانی اتهام 476
- اشاره 476
- الف) تفاوت مفهوم سَبّ و لعن 476
- ب) ممنوعیت سَبّ و دشنام در روایات شیعه 478
- ١. طرح اشکال 486
- فصل چهارم: تکفیر و لعن اُمّ المؤمنین عایشه (م5٧ق) 486
- الف) عدم خروج از اسلام 487
- اشاره 487
- ب) اتهام بزرگ 487
- ٢. بررسی و نقد این اشکال 487
- ج) خیانت علمی 488
- د) تحرکات أُمّ المؤمنین عایشه 489
- ه) مذمت أُمُّ المؤمنین عایشه در احادیث اهل سنت 491
- و) أُمّ المُؤمنین عایشه از نگاهِ شیعه 499
- فصل پنجم: راه حل معقولانه نسبت به صحابه 517
- اشاره 517
- نتیجه گیری بخش های پنج گانه 522
- کتابنامه 527
ج) نگاهی به دلایل عصمت امام (ع)
اشاره
هرچند دلایل عصمت امامان (علیهم السلام) درجای خود مفصّل ارائه شده است (1)، به چکیده ای از آنها بسنده می گردد:
یک - دلایل عقلی
اگر امام، معصوم از معصیت و خطا هرچند نسیاناً نباشد؛ از دو حال خارج نیست؛ یا احتیاج به امام دیگر ندارد، این فرض ترجیح بدون مرجِّح است. یا احتیاج به امام دیگر دارد، در این صورت، چنان چه به خودش محتاج باشد، دور است و باطل، و اگر به امام دیگر همانند خودش محتاج باشد، تسلسل باطل شکل می گیرد (2)، سرانجام عصمت امام به ضرورت عقلی به اثبات می رسد.
- چنانچه امام معصوم نباشد، لازمه اش نقض غرض است؛ به این بیان که غرض از تکلیف عباد، وصول به کمال (که خود، هدف خلقت است) خواهد بود؛ و چنانچه خداوند بندگانش را به اطاعت از انسان های غیر معصوم، مأمور نماید، در حقیقت او را به امری دستور داده است که مخالفت با آن هدف را (هرچند به صورت احتمال) در پی دارد و مخالفت با آن هدف، نقض غرض به تفویت مصلحت است و نامعقول؛ زیرا آنچه مصلحت است، اطاعتی است که مطابق واقع باشد، و اطاعتی که مطابق واقع باشد، جز
1- برای اطلاع بیشتر: ر. ک: به کتاب های: الصراط المستقیم إلی مستحقی التقدیم، زین الدین ابی محمدعلی بن یونس العاملی النباطی البیاضی، تصحیح و. . . محمد الباقر البهبودی، النجف، المکتبه المرتضویه لاحیاء الآثار الجعفریه، ط الاولی 1384ق، ج1؛ تلخیص الشّافی، ابی جعفرالطوسی، ج1؛ الحلّی، الحسن بن یوسف بن الطهر، نهج الحق و کشف الصدق؛ التستری، احقاق الحق، ج1 و الالفین.
2- الطوسی، محمدبن الحسن، تلخیص الشافی، مقدمه وتعلیق السید حسین بحرالعلوم، قم، منشورات العزیزی 1394ق، ج1/184؛ العاملی، علی بن یونس النباطی البیاضی، الصراط المستقیم إلی مستحقی التقدیم، ج1/112؛ الحلّی، نهج الحق و کشف الصّدق، تعلیقه عین الله الأرموی، قم، دارالهجره (بی تا) /164: المسأ لهالخامسه فی الامامه؛ التستری، احقاق الحق، ج1/292-293. .