پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 37

١. ویژگی های کتاب کافی

الف) نزدیک به عص-ر امام (عج)

کلینی، بِدان جهت که در زمان غیبت صغری زندگی می کرده، طبعاً همۀ مشایخ او، از افرادی خواهند بود که عصر حضور را درک (1)، و روایات آنها از ارزش ویژه ای برخوردار است. همان گونه که تدوین کافی در زمان حضور وکلای حضرت (عج) انجام (2)، و وفات کلینی نزدیک به وفات آخرین وکیل آن امام (عج) بوده است (3)، به همین جهت برخی معتقدند آنجا که کلینی می گوید: «قال العالم» (4)، مراد خود حضرت حجت (عج) است (5).

اما اینکه گفته می شود کافی به تأیید یا اصلاح امام عصر (عج) (6)، و یا تأیید وُکلای امام (عج) رسیده (7)، صاحب نظران شیعه آن را قبول ندارند؛ هرچند که از این عبارت سیدبن طاووس: « هذالشّیخ محمدبن یعقوب الکلینی و روایاته فِی زَمن الوُکلاء المذکورین یَجِد

1- العاملی، السید حسن الصدرالکاظمی، نهایه الدرایه شرح الوجیزه للشیخ البهایی، تحقیق الشیخ ماجد الغرباوی، (بی جا) ، نشر المشعر (بی تا) ؛ العمیدی، دفاع عن الکافی، ج1/27.
2- ابن طاووس، کشف المحجه لثمره المهجه/158، فصل154؛ البحرانی، لؤلؤهالبحرین/393؛ مدرسی تبریزی، ریحانه الادب، ج5/81.
3- ابن طاووس، کشف المحجه لثمره المهجه /158، فصل154.
4- اصول کافی، ج1/7، خطبه کافی؛ فروع کافی، ج3/32، کتاب الطهاره، باب مسح الخف ح2، فقال. . . : که درحاشیه با استناد به من لایحضره الفقیه، گوینده «قال» را: العالم (ع) دانسته است.
5- الخوانساری، روضات الجنات، ج6/115؛ هر چند که ملا صالح مازندرانی عنوان العالم (ع) را امام موسی الکاظم (ع) ، می داند: شرح جامع للأصول الکافی والروضه، تصحیح علی اکبر غفاری، تعلیق میرزا ابوالحسن الشعرانی، طهران، المکتبه الإسلامیه1388ق، ج1/54.
6- القمی، شیخ عباس، سفینه البحار ومدینه الحِکَم والآثار، ایران، دارالأسوه للطباعه والنشر، ط الأولی 1414ق، ج9/181، اقول: الکلینی هو الشیخ الاجل الاقدم، و مروّج المذهب فی غیبه الامام، ابوجعفر. . . الملقب بثقهالاسلام، مؤلف کتاب الکافی و غیره نسب الیه (ع) قوله: «الکافی کاف لشیعتنا» ؛ الخوانساری، روضات الجنات، ج6/116؛ مدرسی تبریزی، ریحانه الادب، ج5/81.
7- حاجی نوری، خاتمه مستدرک الوسائل، ج3/466. .