پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 382

5. غُلُوّ، و علم غیب امامان (علیهم السلام)

اشاره

از دیگر عناوینی که غلو باطل خوانده شده، علم، به ویژه علم أئمه به غیب و اطلاع آنان از آینده «ما یکون» و گذشته «ما کان» است. و به لحاظ اینکه یکی از ممتازترین ویژگی های أئمه شیعه دانش آن ها، محسوب می گردد (و به همین جهت، بخش اعظم کتاب الحجه اصول کافی (1)به این بحث اختصاص یافته) ، گروهی از نویسندگان افراطی؛ اوّلاً : علم به غیب امامان را جزء اعتقادات و باورهای ضروری شیعه شمرده (2). ثانیا ً: آن را غلو باطل پنداشته اند.

الف) طرح اصل اشکال

احمدعلی السّالوس، کلینی را پس از علی بن ابراهیم قمی، نخستین غلات شمرده می نویسد: « أنَّ الکلینی مِن أوائل الغلاه الذین قادُوا حرکه التضلیل والتشکیک فی کتاب الله. . . فالکافی مملوءٌ بهذالضلال المُضِلّ، وعلی الاخص فی الاصول والرّوضه » (3). و با ذکر عناوین ابواب اصول کافی از جمله ابواب: « أنَّ الائمّه معدن العلم. . » (4)« أن الائمّهَ ورِثُوا علم النبی (ص) وجمیع الانبیاء. . . » (5)؛ « أنّ الائمه قد أوتُوالعلم. . . » (6)و. . (7)، آنها را مصداق غلو می پندارد.

احسان الهی ظهیر، روایات ابواب: « أن الائمه اذا شاؤُوا أن یَعلموا عَلِموا» (8)و «أنّ الائمه یعلمون متی یموتون. . . » (9)را مروّج این عقیده می شمارد که: ائمه فوق بشر، فوق انبیاء و

1- بیش از3٠ باب که شامل قریب به15٠حدیث مربوط به علوم مختلف ائمه است.
2- ظهیر، احسان الهی، الشّیعه والسّنّه/58.
3- السالوس، علی أحمد، مع الشّیعه الاثنی عشریه فی الاصول و الفروع، بیروت، دار التقوی، ط الأولی1417ق، ج3/139-14٠.
4- اصول کافی، ج1/221: کتاب الحجه.
5- اصول کافی، ج1/223.
6- اصول کافی، ج1/213.
7- مع الشیعه الاثنی عشریه فی الاصول والفروع، ج3/151به بعد.
8- اصول کافی، ج1/258.
9- اصول کافی، ج1/258.